De afgelopen jaren is er veel veranderd in het overheidsbeleid met betrekking tot biologische agrarische productie. In een door Van Traa Advocaten georganiseerd webinar werden de ontwikkelingen besproken. Binnen de Europese Unie is nu 11 procent van het landbouwareaal biologisch, vertelt Marian Blom van Bionext: “De variatie tussen lidstaten is groot. In Oostenrijk en Estland is het aandeel biologisch 25 procent, terwijl Nederland blijft steken op 5 procent.”
De Europese ambitie - 25 procent biologische teelt in 2030 en klimaatneutraliteit in 2050 - lijkt moeilijk haalbaar. De Farm to
Fork-strategie stimuleerde destijds wel de biologische productie in de EU, maar na de coronapandemie en door de oorlog in Oekraïne kwam er een tegenbeweging op gang, met meer focus op voedselzekerheid. Dat leidde ertoe dat het Europees Parlement de ambities terugschroefde. Ook kwam er een nieuwe dialoog op gang tussen Brussel en de agrarische sector.
Motie
Lidstaten hebben inmiddels wel actieplannen opgesteld om de biologische productie en consumptie te stimuleren. Ook in het coalitieakkoord van de Nederlandse minderheidsregering heeft ‘biologisch’ een plek gekregen. Eind maart is een motie van Laura Bromet aangenomen om uitbreiding van het biologische areaal in Nederland te versnellen, vertelt Blom. De kosten van certificering zijn voor akkerbouwers en veehouders vaak een belemmering bij de omschakeling naar biologisch. “Het zou helpen als de overheid deze kosten voor haar rekening zou nemen”, denkt zij.
Op dit moment is het lastig dat de interpretatie van de Europese wet- en regelgeving door de toezichthouders met betrekking tot biologische productie niet geharmoniseerd is tussen lidstaten. “Vanwege de verschillen tussen landen is het niet mogelijk om de regels en de handhaving volledig gelijk te trekken, maar een ongelijk speelveld heeft ook nadelen”, zegt Blom.
Voorbeeld
Marc van Maanen van Van Traa Advocaten legt aan de hand van een voorbeeld uit wat de consequenties kunnen zijn: Een Nederlandse handelaar importeert biologische grondstoffen en Skal keurt de biologische certificering goed. De grondstoffen worden vervolgens doorgestuurd naar een Franse groothandel en bij controle aldaar worden residuen van bestrijdingsmiddelen aangetroffen. Dan moet de hele keten geïnformeerd worden. Skal beoordeelt de partij opnieuw en trekt de certificering alsnog in.
De partij grondstoffen wordt dan geblokkeerd of teruggeroepen en mag niet meer als ‘biologisch’ verkocht worden. De ontvanger hoeft de gedecertificeerde producten overigens niet zelf als gangbaar in de markt te zetten. De oorspronkelijke verkoper kan aansprakelijk gesteld worden voor de decertificering.
De kosten van certificering zijn voor akkerbouwers en veehouders vaak een belemmering bij de omschakeling naar biologisch.
“Deze situatie brengt dus veel schakels in de keten in de problemen”, concludeert Van Maanen. Hij adviseert handelaren, verkopers en inkopers om heldere algemene verkoopvoorwaarden op te stellen, waarin de aansprakelijkheid voor gevolgschade door decertificering wordt gereguleerd. “Bestudeer ook de voorwaarden die je handelspartner stelt goed. Je kunt dan onderling afspreken en expliciet maken welke voorwaarden je wel of niet accepteert bij een bepaalde transactie.”
Silvia Gawronski van Van Traa Advocaten legt uit dat taken van de douane met betrekking tot biologische controles in Nederland zijn overgeheveld naar Skal. De laatste jaren communiceert Skal op de website steeds actiever richting stakeholders. Gawronski wijst er wel op dat Skal en de Europese Commissie het niet altijd eens zijn over hoogrisico-producten. Handelaren in biologische grondstoffen en producten moeten dus alert blijven om problemen te voorkomen.








