Dezer dagen lees ik geregeld een hoofdstuk in het boek ‘Ons Voedsel’ van Louise Fresco. Aangenaam lezen en bijleren is het. Als je dan tussendoor als journalist-verslaggever naar de algemene vergadering moet van FEBEV, de Belgische federatie van de vleesindustrie, en je hoort als gastspreker internationaal politicoloog professor David Criekemans van de Universiteit van Antwerpen spreken over geopolitiek en voedsel, roept dat weer andere vragen op, al spreken beide wetenschappers elkaar niet tegen.

Uiteraard beïnvloeden oorlogen, zoals die in Oekraïne, onze voedselautonomie, maar dat gaat met pieken. Men gaat op zoek naar alternatieven en een nieuw evenwicht. Maar wat betekent dat evenwicht als er mensen zijn zoals Donald Trump die, om welke reden dan ook, handelsoorlogen uitlokken? Ook het EU-handelsbeleid kan in botsing komen met het eigen kwaliteits- en duurzaamheidsbeleid. Denk maar aan Mercosur en aan de Green Deal, die onze eigen duurzame dierlijke productie terugdringt ten voordele van import uit minder duurzame productielanden.

België (vooral Vlaanderen) en Nederland behoren tot de dichtstbevolkte landen van de wereld en toch zijn ze meer dan zelfvoorzienend in voedsel, meteen uitblinkend in kwaliteit, voedselveiligheid en duurzaamheid. Onze bevolking beseft niet hoe straf en belangrijk dat is. Maar wat is dat? Wat is voedselautonomie? Men verwijt onze landbouw dat het varkensvlees produceert voor de export, maar 90 procent van de Belgische varkensexport speelt zich af binnen de EU. De varkensproductie situeert zich rond de havens in Denemarken, Noord-Duitsland, Nederland, Vlaanderen, Bretagne en Spanje. Daar komen immers de onmisbare grondstoffen, vooral eiwitten in de vorm van soja, toe.

Daarmee zijn we meteen bij de vaststelling dat voedselautonomie geen autarkie is. Onze voedselautonomie is afhankelijk van de import van soja (slechts 8 procent zelfvoorziening) en we zijn bijna volledig afhankelijk van China voor vitaminen en lysine. Handelsakkoorden moeten zorgen voor evenwicht. Superhoge importtarieven, zoals die van Trump, zorgen voor handelsoorlogen en worden uiteindelijk betaald door de eigen verbruikers. Dat geldt ook voor de hoge Europese antidumpingtarieven op Chinese lysine.

Deel dit artikel

Jef Verhaeren