Kleine boeren in ontwikkelingslanden en opkomende economieën vormen de komende decennia de sleutel tot een succesvolle aanpak van het wereldvoedselvraagstuk. Daarbij is de producentenorganisatie in de vorm van boerencoöperaties hét middel om aansluiting op de markten en de internationale voedselketens en toegang tot financiële diensten te faciliteren en kan de productiviteit van de kleinschalige landbouw op een duurzame wijze aanzienlijk worden vergroot. Dat staat in de Rabobankstudie Raamwerk voor een inclusieve voedselstrategie – Coöperaties: sleutel tot integratie van kleine boeren in waardeketens.

Kleine boeren

De Rabobank-studie gaat uit van de hypothese dat het nagenoeg onmogelijk is de huidige en toekomstige onbalans in de voedselvoorziening te herstellen zonder gebruik te maken van het onderbenutte landbouwpotentieel van bestaande kleinschalige boerenbedrijven in een groot aantal ontwikkelingslanden en opkomende economieën. In deze regio zijn in totaal zo’n 500 miljoen kleine boeren actief. Zij bewerken samen 95 procent van het landbouwareaal en voorzien tot 80 procent van de bevolking van Azië en Sub-Sahara Afrika van voedsel.

Een aanzienlijk deel van het extra voedsel dat in 2050 nodig zal zijn om aan de sterk groeiende wereldwijde vraag te voldoen, kan worden verkregen door de lage opbrengsten van bestaande landbouwgrond in deze gebieden te verbeteren.

Samenwerken

Kleinschalige boerenbedrijven hebben ten opzicht van grote landbouwondernemingen vaak geen toegang tot betaalbare financiële diensten, kennis en onderwijs, marktinformatie, grond, water en meststoffen. Zij moeten zich daarom verenigen in hechte producentenorganisaties of coöperaties. Door samen te werken zijn ze in staat om de nadelen van hun kleinschaligheid en gefragmenteerde productiestructuur te compenseren en een sterker front te vormen, stelt Rabobank in het rapport.

Stijgende voedselproductie

Er zijn verschillende methoden om de voedselproductie te laten stijgen, waaronder het verhogen van de opbrengst per hectare, de teeltintensiteit of het landbouwareaal; het beperken van verliezen na de oogst en verliezen door opslag en transport; het verbeteren van irrigatietechnieken en het tegengaan van bodemdegradatie. Om deze verbeteringen te realiseren, is een uitzonderlijk intensieve samenwerking nodig tussen betrokken partijen in de agrarische waardeketen, waaronder overheden, bedrijven, multilaterale instellingen en maatschappelijke organisaties.

Deel dit artikel