Het verkleinen van graandeeltjes verbetert bij varkens de verteerbaarheid van zetmeel en energie. Dat komt waarschijnlijk doordat het grotere contactoppervlak de interactie tussen deeltjes en verteringsenzymen vergroot. Het effect van kleinere deeltjes op de verteerbaarheid van aminozuren blijkt echter minder consistent. Persen kan de aminozuurverteerbaarheid eveneens verhogen, onder meer door eiwitdenaturatie en het uitschakelen van anti-nutritionele factoren, zoals enzymremmers en tanninen. Tegelijkertijd verkleint het persproces de deeltjesgrootte (‘secundair malen’). Of de verbeteringen in zetmeel- en aminozuurverteerbaarheid vooral voortkomen uit structurele veranderingen of uit dit secundaire malen, en of er interacties zijn tussen malen en persen, was tot nu toe nog onbekend.
Tabel 1. Effect van voedervorm en deeltjesgrootte van mais als grondstof op de schijnbare ileale verterings-coëfficiënt van enkele nutriënten en gestandaardiseerde ileale verteerbaarheid (SID) van eiwit/ enkele aminozuren bij vleesvarkens.
Voor de grondstof mais lijken beide processen nutritioneel van belang. Daarom toetsten Amerikaanse onderzoekers of er een interactie was tussen malen en persen op de ileale verteerbaarheid van aminozuren, zetmeel en vet in een maissojaschrootvoer voor vleesvarkens.
Daarom onderzochten Amerikaanse onderzoekers of er een interactie optreedt tussen malen en persen op de ileale verteerbaarheid van aminozuren, zetmeel en vet in een maïs-sojaschrootvoer voor vleesvarkens.
Proefopzet met zeven varkens
Lee en collega’s van de Universiteit van Illinois onderzochten dit jaar in een dierexperiment drie maalfijnheden van mais. Hierbij werd het varkensvoer in zowel meelvorm als in geperste vorm aangeboden. De maalfijnheden voor mais waren globaal 700, 500 en 300 micrometer en werden bereikt met behulp van een walsenstoel.
De zes experimentele voeders bestonden uit 78 procent mais, 17 procent sojaschroot en grondstoffen in kleine hoeveelheden, zoals sojaolie, vitaminen, mineralen en toegevoegde aminozuren. Een deel van de voeders werd in meelvorm gebruikt. Een ander deel werd met stoom geconditioneerd (83 graden Celsius gedurende 30 seconden) en geperst met een snelheid van 15 kilo per minuut. De gemeten warme korreltemperatuur was 88 graden Celsius. Een stikstofvrij voer werd gebruikt om de basale endogene verliezen voor ruw eiwit/aminozuren te bepalen; titaandioxide werd gebruikt als onverteerbare markeerstof.
Voor het onderzoek zijn zeven groeiende varkens met een gewicht van 59,3 +/-2,8 kilo gebruikt en voorzien van een zogenoemde T-canule om digesta op te vangen. Het proefontwerp was een Latijns vierkant (zeven perioden x zeven voeders). Er was een initiële periode van vijf dagen waarin de dieren konden wennen aan het voer. Daarna duurde elke proefperiode zeven dagen, waarbij op dag zes en zeven de ileale digesta gedurende negen uur werd verzameld.
Wel effecten, geen interactie
Tabel 1 geeft een overzicht van de toegepaste behandelingen en de geanalyseerde nutriënten. In de tabel zijn, behalve de standaardfout van het gemiddelde, niet de statistische verschillen tussen de behandelingen weergegeven. Wel blijkt dat met name de afzonderlijke effecten van de maalfijnheid van de mais, en die van de voervorm, regelmatig statistisch verschillend waren. De schijnbare verteringscoëfficiënt van vet werd verbeterd door malen en persen. De verbetering was groter in geval van meelvoedering. Alleen voor dit nutriënt werd een significante interactie gemeten; voor alle overige nutriënten niet. Ook de verteringscoëfficiënt voor ruw eiwit werd verbeterd als gevolg van malen of persen. Het effect was echter groter in de korrelvoeders. Ongeacht de vorm van het voeder werd de schijnbare verteringscoëfficiënt van vet, zetmeel, ruw eiwit en alle aminozuren (behalve tryptofaan) significant (P < 0.05) verbeterd door een kleinere deeltjesgrootte.
Voor het onderzoek zijn zeven groeiende varkens (niet de dieren op de foto) met een gewicht van 59,3 +/-2,8 kilo gebruikt en voorzien van een zogenoemde T-canule om digesta op te vangen.
De interactie tussen de beide onderzochte kenmerken ‘malen’ en ‘persen’ (data niet in de tabel opgenomen) was dus niet of nauwelijks aanwezig.
Betere verteerbaarheid
Het verkleinen van de deeltjesgrootte na walsen verbeterde de schijnbare verteerbaarheid van vet en zetmeel sterker in meelvoeders dan in geperste voeders. Op enkele uitzonderingen na waren er geen interacties tussen malen en persen voor aminozuurverteerbaarheid. Bijna alle aminozuren lieten hogere verteerbaarheidswaarden zien bij kleinere deeltjes. Bovendien waren de verteerbaarheidscoëfficiënten voor vet, zetmeel en aminozuren over het algemeen hoger in geperste voeders.
Er waren nauwelijks interacties tussen malen en persen voor de aminozuurverteerbaarheid
De conclusie is dat zowel fijnmalen als persen effectief bijdraagt aan een hogere netto-energie van voeders voor groeiende varkens. Daarnaast verbetert de aminozuurverteerbaarheid. Dat vermoeden bestond al, maar het wordt duidelijk bevestigd in dit onderzoek.
De referentie is op te vragen bij de auteur of redactie.










