Biolms voor biosecurity
Bacteriën kunnen laagjes – biofilms – vormen op oppervlakten. Deze laagjes kunnen bescherming bieden tegen schadelijke micro-organismen, enigszins vergelijkbaar met kolonisatieresistentie door probiotica in het maagdarmkanaal. Tijdens een door Lallemand Animal Nutrition georganiseerd webinar werden de mogelijkheden van deze microbiële oplossing voor behoud van biosecurity besproken.
Negatieve aspecten van biofilms zijn wel bekend, denk bijvoorbeeld aan de slijmerige afzetting van schimmels, gisten en bacteriën in waterleidingen. Deze biofilms kunnen de gezondheid van mens en dier bedreigen. “Maar door zorgvuldige selectie en toepassing van specifieke bacteriën kunnen biofilms ook juist bijdragen aan meer voedselveiligheid”, vertelt Romain Briandet van het Micalis Institute in Parijs, Frankrijk tijdens een door Lallemand Animal Nutrition georganiseerd webinar.
De opbouw van een biofilm hangt daarnaast af van de omgeving. “Gradiën- ten in de concentratie van gassen, nutriënten en remmende stoffen, maar ook de reeds aanwezige achtergrond- microbiota bepalen de samenstelling van de gevormde biofilm”, legt Briandet uit. “Het is de kunst om de juiste combinatie van bacteriën te selecteren die voor een bepaalde toepassing de beste biofilm oplevert. Toepassing van biofilms geeft in veel gevallen een robuustere bescherming tegen schadelijke bacteriën dan de inzet van bactericiden”, vertelt hij. In de Franse champignonteelt worden bacteriële biofilms al tien jaar ingezet
Mogelijke bijdrage aan voedselveiligheid heden van biofilms in de veehouderij zijn onderwerp van promotieonderzoek waaraan Lallemand en INRA gezamenlijk werken.
Praktijk Op een vleeskuikenbedrijf is biosecurity van groot belang. Daarbij gaat het enerzijds om het buiten de deur houden van ongewenste micro-organismen (externe biosecurity) en anderzijds om het voorkomen van overdracht van besmettingen tussen afdelingen en tussen batches binnen het bedrijf (interne biosecurity). Goede hygiënesluizen, all-in tegen schimmelvorming. In kaaspakhuizen kunnen biofilms ervoor zorgen dat de schadelijke bacterie Listeria mono- cytogenes niet kan uitgroeien.
Onderzoek De biofilm zorgt ervoor dat schadelijke organismen geen of minder ruimte en nutriënten ter beschikking hebben (zie figuur 1). Ook kunnen de bacteriën in de beschermende biofilm stoffen (antagonis- tische moleculen) uitscheiden die concurrerende micro-organismen remmen. Werkingsmechanismen, selectiecriteria en toepassingsmogelijk-
Figuur 1. Een beschermende biofilm weert ongewenste micro-organismen van oppervlakken.








