Sinds de afkondiging van de intelligente lockdown leven we in een 1,5 meter economie en samenleving. De afstand is groot genoeg om virusdruppels te ontwijken, klein genoeg om het tweegesprek op gang te houden. De fysieke afstand is veel kleiner dan de sociale en emotionele afstand die de 150 centimeter veroorzaakt.
Tropenjaar
Toen ik jong was, wilde ik arts te worden. Liefst in de tropen. Helaas werd ik uitgeloot voor de studie medicijnen. Ik volgde het advies van de decaan: ga iets heel anders studeren wat je ook leuk vindt. Het werd een studie aan de Landbouwuniversiteit in Wageningen . Ook via die weg kon ik de deur naar de tropen openen. Voor mijn stage koos ik een opdracht in Indonesië. In de jaren tachtig geen sinecure. We hadden geen mobiele telefoon en internet stond nog in de kinderschoenen.
Halve wereld
Het verblijf in Indonesië betekende dat er een halve aardbol zat tussen mijn thuisbasis en mijn tijdelijke verblijfplaats. Communicatie bleef beperkt tot het schrijven van brieven. Die deden er zo’n twee weken over om op de bestemming te komen. Bellen kon via een telefooncentrale. Dat deed je alleen als het echt nodig was, want elke minuut kostte zo’n 8 tot 10 gulden (4 à 5 euro). Met een maximale studiebeurs en ouders die leefden van een minimuminkomen, een luxe die ik me alleen met de jaarwisseling een keer permitteerde.
Afstand was in die tijd ook echt afstand. Direct contact was niet of nauwelijks mogelijk. Elke informatie-uitwisseling ging gepaard met een tijdsvertraging. En toch had ik in die tijd niet het gevoel dat ik ver weg zat. Ik voelde me niet beperkt in de contact en communicatie. De dagen waren gevuld met contacten in het hier en nu, in Indonesië. De vele indrukken die ik er opdeed, deelde ik in de brieven die ik schreef, maar nog meer in de verhalen die ik bij terugkomst vertelde aan de hand van de vele foto’s die ik maakte.
Moderne communicatie
Hoe anders is dat nu. We beschikken over allerlei moderne communicatiemiddelen. Elk moment van de dag kunnen we contact hebben met de hele wereld. Zeker sinds we door de coronamaatregelen thuis zitten, wordt de digitale snelweg maximaal benut voor het organiseren van vergaderingen en bijvoorbeeld webinars. De afgelopen weken heb ik al diverse bijgewoond. Via slimme technologie verbinden we mensen uit alle uithoeken van de wereld en delen direct kennis en informatie. Zonder tijdsvertraging.
Relatief
Afstand is een relatief begrip geworden, zeker in de digitale wereld. Dat geldt ook in de moderne bedrijfsvoering. We ontdekken allemaal dat die vele uren in de auto om een vergadering in het land bij te wonen, misschien niet zo slim waren. Er kan vaker voor andere overlegstrategieën worden gekozen. In de digitale wereld bestaat afstand niet en ondervinden we nauwelijks beperkingen van de huidige anderhalve meter economie.
Het is natuurlijk fantastisch dat de moderne communicatiemiddelen eraan bijdragen dat de economie blijft draaien. Ik kan me niet voorstellen hoe de wereld met corona zou zijn omgegaan in de tijd dat ik in Indonesië zat. En dus ben ik blij dat in de achterliggende decennia ontwikkelingen hebben plaatsgevonden die ervoor zorgen dat we afstand op z’n minst digitaal kunnen overbruggen. Ook zorgt de digitale snelweg ervoor dat politici en wetenschappers, nationaal en internationaal, in staat zijn hun kennis, besluiten en afwegingen uit te wisselen en op basis daarvan de bevolking kunnen adviseren over de te volgen route.
Die zegeningen van de moderne tijd zorgen ervoor dat we vooruitgang boeken, ook in de aanpak van corona.
Sociale afstand
Met de lentezon hoog aan de hemel, verlangen we allemaal naar het moment dat de intelligente open-up wordt aangekondigd. Die anderhalve meter economie, het houden van fysieke, maar vooral sociale afstand, beperkt namelijk het menselijk contact ook met de mensen die ons het meest dierbaar zijn. Dat gevoel begint naarmate de tijd vordert, meer en meer te knagen. Temeer daar we niet weten hoe lang we die sociale afstand nog vol moeten houden.
Het niet mogen handen schudden, de verplichte winkelkar in de supermarkt en het meer digitaal vergaderen, daarmee kan ik de rest van mijn leven wel uit de voeten. Maar geen knuffel of omhelzing kunnen geven aan een moeder of vader, geen verjaardagszoen voor een beste vriend of vriendin, geen arm om de schouder van een dierbare die verdriet heeft. Dat zijn de momenten waarop 1,5 meter voelt alsof er een wereld tussen ons in staat. Dan ervaar ik die kleine afstandsbeperking als een veel grotere contactbeperking dan mijn avontuur in Indonesië destijds.
Maar in de wetenschap dat de wetenschap kan onderbouwen dat het de juiste handelwijze is voor nu, houd ik vol. En ben ik dankbaar voor de digitale snelweg die de wereld dichtbij en ver weg in mijn huiskamer, keuken of kantoor kan brengen, zowel zakelijk als privé.
Jacqueline Wijbenga Hoofdredacteur De Molenaar
Lees ook: Blog: Punt op de horizon
Lees ook: Blog: Mensenwerk








