Eén van mijn eerste ervaringen in de perserij zie ik nog zo voor me: een ervaren perser zette een waterslang in om het persen te optimaliseren. Gevraagd naar het waarom kwam er iets van ‘helpt altijd’. Maar natuurlijk wil ik dan per se weten wat water doet. Het kan - weet ik nu - een bindende factor zijn, maar ook een obstakel.

Het persen heeft me altijd geweldig gefascineerd. Was de matrijs te dik, dan moest er extra energie aan te pas komen om het materiaal door de gaten te wroeten. Sommige collega’s haalden trucs uit met riffle-persrollen of gaten die als trechtertjes begonnen. Het was me al snel duidelijk dat er flexibiliteit moest komen en rust in het werkproces. In twee stappen persen leek me daarom een slimme oplossing. Een lichte voorverdichting door middel van een dunne matrijs, en daaronder een dikkere matrijs voor de ‘finishing touch’.

Wisselend succes

Het leverde wisselend succes op, afhankelijk van de voersoort. Wel was het beter voorspelbaar. Maar toen er een keer afgekeurd voer opnieuw geperst moest worden, bleef er - oh schrik - niks van de oorspronkelijke brok over. ‘Dood’ geperst! En opeens kreeg ik een flash back van die oude collega met die waterslang: het product veranderde zienderogen.

Bij een fabrikant in Hamburg persten we in een testopstelling ons eigen vetproduct met een expander. Hun directeur sprak vooraf de veelzeggende woorden ‘we hebben elkaar bij het ontwikkelen van machines nodig’. Toch hebben we deze methode doorgezet. En hoewel er nog wel wat kanttekeningen geplaatst kunnen worden, werd dit toch dé oplossing.

Niet op het randje balanceren in de matrijs en pers, maar de kaarten zetten op een gedegen voorverdichting met voldoende vocht voor de kneding. Een persproces moet niet op haren en snaren gebeuren, maar voorspelbaar in elkaar steken. En voldoende vocht hoort daar bij. Maar dan liever niet met een waterslang…

Deel dit artikel

Jan Holterman