De laatste weken werd de roep om uitstel van de implementatie vanuit verschillende kanten alsmaar luider. De Europese Commissie lijkt hiernaar te luisteren. “Gezien de feedback van internationale partners over hun stand van de voorbereidingen stellen wij voor de betrokken partijen extra tijd te geven om zich voor te bereiden.” Het Europees Parlement en de Europese Raad moeten nog wel met het voorstel instemmen.
Nieuwe praktische vragen
Directeur-secretaris Caroline Emmen van Het Comité van Graanhandelaren laat in een eerste reactie weten het voorstel van de Europese Commissie enerzijds goed nieuws te noemen. “Het is mooi dat er misschien meer tijd komt om ons voor te bereiden op de implementatie, maar anderzijds roept het ook weer nieuwe praktische vragen op. Als het systeem ergens volgend jaar is ingeregeld, kunnen we het dan al meteen gebruiken voor het invoeren van gegevens of moeten we dan wachten tot de officiële ingangsdatum?”
IT-systeem
Een van de veelgenoemde punten van zorg is het IT-systeem dat nog altijd niet is ingericht. Volgens de Europese Commissie is dit systeem inmiddels klaar om begin november registraties te accepteren en in december volledig operationeel te zijn. “Marktdeelnemers en handelaren zullen zich nog vóór de inwerkingtreding van de wet kunnen registreren en zorgvuldigheidsverklaringen kunnen indienen.”
Aanvullende richtlijnen
De Europese Commissie heeft op 2 oktober 2024 aanvullende richtlijnen gepresenteerd. “Deze richtlijnen zullen bedrijven en handhavingsautoriteiten extra duidelijkheid verschaffen om de toepassing van de regels te vergemakkelijken.” In de richtlijnen staan verduidelijkingen over kritische definities zoals ‘degradatie van bossen’, de betekenis van ‘exploitant’ in de wet, en ‘op de markt brengen’. Er zijn ook verdere richtlijnen over traceerbaarheidsverplichtingen. Ook heeft de Europese Commissie 40 nieuwe FAQ’s gepubliceerd, inclusief antwoorden.
Micro- en kleine bedrijven profiteren van een lichter regime. Zo is het niet langer nodig om due diligence uit te oefenen of een due diligence-verklaring in te dienen als dit al is gedaan door de partij die de grondstof voor het eerst op de markt bracht.
Onzekerheid blijft
De vraag die nu boven de markt hangt is wanneer de wet nu daadwerkelijk van kracht wordt. Emmen: “Wat gebeurt er als het Europese Parlement of de Raad eind dit jaar toch tegenstemt? Het is nu nog niet duidelijk waarop we ons precies moeten voorbereiden.” Al met al is er dus nog veel onzekerheid. “Het zou fijn zijn als er op kortere termijn meer duidelijk wordt of de ingangsdatum 30 december dit jaar blijft of dat het toch een jaar later wordt.”
Uitsluitsel op zijn vroegst half november
Die korte termijn lijkt een utopie. Julius Seinen laat namens het ministerie van LVVN weten dat er op zijn vroegst medio november formeel duidelijkheid en zekerheid komt over het al dan niet uitstellen van de implementatie. “Het Europees Parlement zal naar verwachting eind oktober over de procedure stemmen, om vervolgens half november te stemmen over het voorstel. Tot dat moment hebben we nog geen zekerheid of het voorstel het gaat halen.”
Voor betrokkenen vindt in de tweede week van december een bijeenkomst plaats in Den Haag. “Afhankelijk van de ontwikkelingen zullen we dat moment gebruiken om betrokkenen bij te praten en, indien er uitstel komt, in gesprek te gaan over de behoeften en mogelijkheden tot nadere samenwerking in 2025.”
Nevedi-directeur Henk Flipsen reageert in soortgelijke bewoordingen als Emmen op het standpunt van de Europese Commissie. “Het positieve hieraan is dat het bedrijfsleven meer tijd heeft om aan de nieuwe situatie te wennen, maar aan de andere kant wil het bedrijfsleven ook verder en weten waaraan het toe is. Je blijft nu waarschijnlijk nog een jaar langer in een onzekere tijd zitten. Daarnaast wil het bedrijfsleven ook niets liever dan dat de ontbossing stopt, nu blijven we waarschijnlijk nog een jaar langer in een grijs gebied zitten”, aldus Flipsen.







