Eind jaren 80 ontwikkelde de Brit Alan Sayle Home n’ Dry als reactie op op een toenemend probleem met pensverzuring in Noord-Engeland. Dit werd veroorzaakt door een toenemende productiviteit en het ontbreken van mais. Daarom werd er meer kuilgras gegeven aan koeien. Dat kuilgras had een hoge vochtigheidsgraad en zorgde voor fermentatie in de pens, waardoor pensverzuring of -acidiose optrad. Daardoor daalt de pH en vertraagt de vertering. Het was dus zaak om de pH weer te verhogen. Na twee jaar onderzoek ontwikkelde Sayle Home n’ Dry.

Melkveehouder Pieter Van Hoeck (l) gebruikt sinds 6 maanden het door Alan Sayle ontwikkelde Home n’ Dry.

Wat is Home n’ Dry?

Dit product bestaat voornamelijk uit ureum en Europese sojabonen. Wanneer het ammoniak uit ureum in contact komt met het vocht, laat het gecontroleerd ammoniak en koolstofdioxide vrij. De technologie zorgt voor een stabiel, alkalisch krachtvoer met een verhoogd eiwitgehalte en een hogere verteerbaarheid. Home n’ Dry wordt gemengd met rijp graan (met een vochtpercentage tot 20 procent). Zo nodig wordt aan het mengsel nog 30 liter water per ton toegevoegd. Samen gaan de producten in een pletmolen en ontstaat het eindproduct: Alkagrain 40 (waarbij 40 kg Home n’ Dry per ton is ingemengd) en Alkagrain 150 (150 kg Home n’ Dry ingemengd).

Home n’ Dry bestaat voornamelijk uit ureum en Europese sojabonen.

Hoe werkt het?

Wanneer het product in contact komt met vocht laat het ammoniak en koolstofdioxide vrij in het graan. In deze eerste fase wordt ureum volledig omgezet. In de tweede fase verspreiden de gassen zich gedurende 14 dagen in het graan. Dat gebeurt onder plastic, omdat het gas anders zou ontsnappen. De gassen moeten kunnen circuleren. “Ze vernietigen intussen bepaalde schimmels en mycotoxinen”, zegt David Simmons. Deze Brits-Vlaamse rantsoenexpert verdeelt de producten in België en het zuiden van Nederland samen met Keysers Veevoeders, dat met Home n’ Dry Alkagrain aanmaakt.

Wanneer de gassen verspreid zijn in het graan, worden alkalische ammoniumzouten gevormd (vooral ammoniumbicarbonaat), samen met volvette sojabonen (overgebleven uit de Home n’ Dry-korrels). Het ureum wordt volledig omgezet naar ammoniumbicarbonaat die een goede pensbuffer en stikstofbron is. “Zo wordt stabiel, alkalisch krachtvoer bekomen met een verhoogd eiwitgehalte. Gezien ammoniak ook reageert met de lignine van de celwanden van het graan, verhoogt ook de verteerbaarheid”, zegt Alan Sayle.

Positieve bijwerkingen

Alkagrain vernietigt niet alleen bepaalde schimmels en mycotoxinen, het zorgt ook voor een hogere pH dan met gewoon graan of krachtvoer. “De pH van gewoon krachtvoeder is ongeveer 6,6. Vertering van krachtvoeder in de pens kan de pH tot een te laag niveau doen dalen. Met Alkagrain verkrijgt men een krachtvoeder met pH 8,5, die in de pens zakt tot pH 6,5. Dat is ideaal voor een goede penswerking”, zegt Simmons. “Dankzij de hoge pH is het voer veilig tegen pensverzuring en kan men meer zetmeel in het rantsoen verwerken. Het optimaliseert de vertering en geeft daarom een betere melkproductie”, voegt Sayle eraan toe.

Microbieel eiwit

Alkagrain 40 bevat 17 procent eiwit, Alkagrain 150 30 procent. “Dankzij Home n’ Dry produceert de koe 25 tot 30 procent meer microbieel eiwit in de pens”, benadrukt Alan Sayle. “Microbieel eiwit is het belangrijkste eiwit voor de koe, omdat het de pens beter doet werken en dus ook het verteringssysteem.”

Minder soja, betere mest

Paul Sayle, zoon van Alan, wijst op de duurzaamheidsaspecten van het eiwitverhaal. “De sojabonen die wij gebruiken in Home n’ Dry zijn non-gmo en Europees. In landen waar de melkproductie per koe niet al te hoog is, is zelfs het voeren van extra soja overbodig. Hier in België en Nederland kan men het gebruik van ingevoerde soja halveren”, meent Paul Sayle. “In West-Vlaanderen hebben we veehouders die uitsluitend met Alkagrain werken”, voegt Simmons eraan toe. Hierdoor kan de CO2-footprint fors omlaag. Volgens Rudy Keysers van Keysers Veevoeders geeft Alkagrain ook betere mest door betere vertering van de voeders.

Varianten van Alkagrain

Intussen zijn verschillende varianten van Alkagrain op de markt gekomen. Recent ook AlkaProStar. ‘Pro’ staat voor proteïne (eiwit) en ‘Star’ staat voor ‘starch’ (zetmeel). AlkaProStar is een nieuwe alkalische, eiwitrijke en zetmeelrijke grondstof voor melkveehouders die als dusdanig geleverd wordt op het melkveebedrijf. Het product is ontworpen om de pensfunctie te stabiliseren en de voerefficiëntie te verbeteren. Het bevat 30 procent eiwit, 50 procent zetmeel en een pH van 9.

Door de hogere pH is het mogelijk om meer zetmeel (energie) toe te voegen. AlkaProStar kan worden ingemengd in de mengwagen, zodat minder ingevoerde soja nodig is in het rantsoen. Hiermee verkrijgt de melkveehouder een zeer energierijk, veilig en stabiel rantsoen. Dit komt bovendien ten goede aan de ecologische voetafdruk van de melkveebedrijven.

Ervaringen van melkveehouder

Melkveehouder Pieter Van Hoeck gebruikt sinds 6 maanden Home n’ Dry. Pieter melkt op zijn bedrijf 450 koeien met een carrousel. De koeien blijven jaarrond binnen en zijn verdeeld in 2 productiegroepen. In een grote nieuwe stal verblijven de hoogproductieve koeien. Die zijn goed voor een gemiddelde melkproductie van 11.500 liter per jaar. Het gemiddeld vetgehalte de laatste 6 maanden is 42 g, het gemiddeld eiwitgehalte 37,5 g en de melk heeft een celgetal van 145. Pieter levert zijn melk aan Milcobel. Hij beschikt over 65 hectare mais en gras.

Samen met Keysers Veevoeders, die het graan al geplet aanlevert, maakt Pieter zelf Alkagrain op de boerderij. Merkt hij na 6 maanden al een verschil? “Ik voel vooral dat het de melkproductie opdrijft”, zegt hij. “De vertering is zeker niet slechter en het eiwitniveau is hoger, wellicht mede door het microbieel eiwit.”

Productie en levering Home n’ Dry

De producent van Home n’ Dry is gevestigd in Clitheroe Lancashire. Naast Groot-Brittannië wordt Home ’n Dry geproduceerd in Noorwegen en Australië. “Wij werken met geselecteerde bedrijven want het is een ingewikkeld proces”, zegt Paul Sayle, zoon van Alan, die samen met zijn vader diverse productvarianten ontwikkelde. Momenteel is Home n’ Dry op de markt in het Verenigd Koninkrijk, Ierland, België, Nederland, Zweden, Noorwegen, Polen, Australië en Nieuw-Zeeland. David Simmons verdeelt de producten in België en het zuiden van Nederland samen met Keysers Veevoeders, dat met Home n’ Dry Alkagrain aanmaakt. Voeders Hoogland in Leeuwarden doet dat voor de rest van Nederland.

Deel dit artikel

Jef Verhaeren