In de totale footprint van het voer spelen de gebruikte grondstoffen de grootste rol.

Fransen Gerrits: precisievoeren verder doorvoeren

Bij Fransen Gerrits ligt de nadruk op het verminderen van de kilo’s voer om tot een kilo melk of vlees te komen. Oftewel: een verbeterde voerefficiëntie of voederconversie. “Minder voer is niet alleen voor de boer aantrekkelijk, maar heeft effect op allerlei gebieden. Minder voer betekent minder stikstof, minder water, minder CO2, minder energie, minder landgebruik”, legt Huub Fransen uit, directeur/eigenaar van Fransen Gerrits. Dit lukt alleen als het voer goed past bij de potentie van de dieren en klanten.

“Daarbij hebben we helaas geen tovermiddel dat we kunnen inzetten.” Hij noemt Bovaer als voorbeeld van een middel waarbij je weet: als je het toevoegt aan je recept, verlaagt het de methaanreductie van de koe. “Zo werkt het niet bij het verbeteren van de voerefficiëntie. Wel kunnen we putten uit een scala aan middelen, waarbij feedback en data die de klant aanlevert belangrijk zijn.” Op basis van data – bijvoorbeeld uit de melkrobot of slachtgegevens – kan Fransen Gerrits de recepten aanpassen en nog gerichter gaan voeren.

“We zijn inmiddels behoorlijk ver met precisievoeren, maar het kan preciezer. Hoe meer data we hebben, hoe meer stappen we hierin nog kunnen zetten.” De techniek en privacywetgeving zijn soms belemmerend, merkt Huub. “Klanten moeten wel toestemming geven om hun data te delen.”

Energiebesparing

Naast precisievoeren blijft energiebesparing een rol spelen bij Fransen Gerrits. “Dat is niet alleen goed voor het milieu, maar levert ook geld op.” Hierbij zet het bedrijf bijvoorbeeld in op: efficiënter plannen, efficiëntere motoren gebruiken, technieken inzetten om stroomverlies op motoren of leidingen te voorkomen, zoals een condensatorbatterij. “We blijven kleine stapjes zetten door steeds meer stroom en gas te besparen”, stelt de directeur. Voor transport geldt hetzelfde.

“Ook daar zetten we kleine stappen. We besparen diesel door efficiënter te rijden, we gebruiken grotere wagens, nieuwere wagens, efficiëntere routes, met volle ladingen.” Om de routes zo goed mogelijk te kunnen plannen, heeft het bedrijf de klant wel nodig: ze moeten op tijd hun bestelling doorgeven. “Op tijd bestellen levert hen korting op, spoed kost altijd geld.”

‘Met rapporten verduurzaam je niet’

CSRD en EUDR

Bij Fransen Gerrits is inmiddels het eerste CSRD-rapport geschreven. De CSRD-richtlijn verplicht bedrijven om transparant te rapporteren over zaken als duurzaamheid, milieu-impact, maatschappij en bestuur. Deze nieuwe richtlijn leidt volgens Huub niet persé tot een duurzamere werkwijze. “Met rapporten verduurzaam je niet. Je schrijft een rapport dat bij je bedrijf past, onze werkwijze verandert er niet rigoureus door. Een van onze KPI’s in het rapport is bijvoorbeeld dat we goed doen voor onze directe omgeving. Dat kan betekenen: het sponsoren van een lokale club, je pand een keer beschikbaar stellen.”

Met de EUDR-regelgeving heeft Huub meer moeite. “Vanuit Europa bekeken zou het moeten zorgen voor meer duurzaamheid, maar het is administratief bijna onmogelijk. Wij moeten onze voorschakels controleren, bijvoorbeeld als we grondstoffen van Cargill aankopen. Terwijl Cargill zelf ook moet aantonen dat ze aan de EUDR voldoen. Dit neemt niet weg dat we duurzaamheid belangrijk vinden. Daarom zijn we bijvoorbeeld ook aandeelhouder in Grassa. In grasraffinage zien we veel potentie, het kan een positieve bijdrage leveren aan milieu en klimaat.”

ForFarmers: nadruk op CO2 , circulariteit en biodiversiteit

ForFarmers scherpte hun duurzaamheidsambities eind vorig jaar aan. Het bedrijf legt de nadruk op drie thema’s, namelijk reductie van CO2 , stimuleren van circulariteit en bevorderen van biodiversiteit. Op deze thema’s formuleerde het bedrijf ambitieuze doelstellingen.

CO2-reductie

Het doel van ForFarmers is om de CO2-reductie in 2030 met een derde te verminderen ten opzichte van 2022. Ze bewandelen daarmee verschillende sporen: het eigen energieverbruik verlagen en het inkopen van schone energie, waardoor de uitstoot vermindert in scope 1 en 2. Daarnaast richt ForFarmers zich op het verder verduurzamen van de inkoop van grondstoffen en het terugdringen van emissies op het boerenerf (scope 3).

Ilse Niehof-Duivelshof, Legal & Corporate Affairs director bij ForFarmers: “Als een van de weinige diervoederbedrijven worden onze emissiedoelstellingen door het Science Based Target initiative (SBTi) gevalideerd om daarmee vast te stellen dat onze doelstellingen in lijn zijn met het Klimaatakkoord van Parijs en eraan bijdragen dat de opwarming van de aarde onder de 1,5 graden blijft.”

ForFarmers werkt met uitgebreide duurzaamheidsplannen per bedrijf (Opco). ‘We vinden het belangrijk dat de verantwoordelijkheid voor het behalen van de doelen lokaal ligt. De locaties kunnen zelf hun doelen en maatregelen bepalen en zo bijdragen aan de reductiedoelstellingen.”

Voorbeelden van recent genomen maatregelen bij ForFarmers-fabrieken zijn: het plaatsen van zonnepanelen, gebruik van biogas dat is geleverd door melkveehouders uit de buurt, het plaatsen van een warmtekrachtkoppeling en het inkopen van schone energie.

Daarnaast ziet Ilse mogelijkheden in verduurzamen van de grondstoffen. De inkoop ervan verduurzamen door het gebruik van ontbossingsvrije grondstoffen, inzet van circulaire grondstoffen en meer aandacht voor de herkomst ervan. “ForFarmers ziet de veehouderij als een essentieel onderdeel van een duurzame en toekomstbestendige voedselketen door het opwaarderen van rest- en co-producten tot hoogwaardige zuivel, vlees en eieren met de laagst mogelijke impact op de omgeving. Vanuit onze klanten zien we de vraag naar mogelijkheden tot CO2-reductie sterk toenemen.”

‘Dat haal je niet met een beetje links en een beetje rechts’

Circulariteit

Naast CO2-reductie heeft ForFarmers ook duurzaamheidsambities op het gebied van circulariteit. “We willen in 2030 een derde meer circulaire grondstoffen gebruiken.” Dit betekent dat 55 procent van de gebruikte grondstoffen tegen 2030 circulair moet zijn. Het gaat dan enerzijds om inkoop van meer circulaire grondstoffen, anderzijds om het leveren van meer reststromen richting de boer. “De overname van Van Triest in 2024 helpt ons om die doelstelling te behalen” Van Triest CirQlar is gespecialiseerd in het verhandelen van reststromen.”

Biodiversiteit

Biodiversiteit is het derde belangrijke punt in de duurzaamheidsambities van ForFarmers. “We willen zorgen voor bescherming van biodiversiteit door te streven naar een verantwoorde inkoop van alle grondstoffen tegen 2030. Met verantwoord doel ik niet alleen op ontbossingsvrij, maar bijvoorbeeld ook op mensenrechten.” Maar onder biodiversiteit valt ook het adviseren van boeren met betrekking tot duurzaam landgebruik en het verminderen van stikstofuitstoot. Ilse benadrukt dat ForFarmers deze maatregelen neemt vanuit een intrinsieke motivatie, waarbij het belang van de boer voorop blijft staan. “Zo werken ze samen aan betaalbaar en duurzaam voedsel.”

ABZ Diervoeding: vele kleine stapjes

Martin Vervoorn is sinds een jaar directeur Business Development bij ABZ Diervoeding. Daarvoor was hij directeur van De Valk Wekerom, dat fuseerde met ABZ De Samenwerking. “Na de fusie zijn we gaan optimaliseren over de locaties heen. De boer krijgt het voer van zo dichtbij mogelijk”, vertelt hij. Daarvoor was het nodig om de receptuur in de fabriekslocaties uniform te maken. “Zo besparen we transportkosten en dus CO2. Daar hoort ook het meenemen van zo veel mogelijk retourvrachten bij.”

‘We hoeven niet harder dan we zelf willen’

Energiebesparing

“Daarnaast bekijken we in de fabrieken waar we verbeteringen kunnen doorvoeren om het energieverbruik terug te dringen. Een optimale bezettingsgraad, zo min mogelijk loze draaiuren, elektrificatie, efficiëntere machines”, vertelt Ben Gardebroek, manager KAM en duurzaamheid bij ABZ Diervoeding. Zo is in Lunteren onlangs een hamermolen vervangen door een energie-efficiëntere cracker. Ook is gekeken naar de grofheid van de korrel: een iets grotere korrel zorgt voor minder energieverbruik. “Het zijn kleine dingetjes, die bij elkaar toch voor een besparing en lagere footprint zorgen.”

Grondstoffensamenstelling

Martin benadrukt dat emissies van de fabriek en het transport een veel minder groot aandeel hebben in de totale carbon footprint van het voer dan de grondstoffen in het voer zelf. Daarom zet ABZ ook stappen in de samenstelling van het voer. Zo zorgde de toevoeging van PAP’s aan het voer voor een mooie stap in de carbon footprint. “We blijven zoeken naar grondstoffen met een lagere footprint, ontbossingsvrije grondstoffen, reststromen en circulaire grondstoffen. Door aanpassingen in samenstelling en gebruik van andere grondstofkeuzes is de carbon footprint van onze rundveebrok bijvoorbeeld tussen 2019 en nu meer dan gehalveerd”, laat Martin zien. “Zonder effect op kwaliteit of de prijskwaliteitverhouding.”

Met het verlagen van de carbon footprint van het voer zijn dus de grootste stappen mogelijk. “Natuurlijk moeten de grondstoffen wel in te rekenen zijn. We zijn in de verschillende sectoren op zoek naar manieren om meerwaarde voor de veehouder te realiseren uit een eindproduct met een lagere footprint.”

Ben zegt een toenemende concurrentie voor reststromen en circulaire grondstoffen te zien ontstaan, iets wat een belemmering kan vormen bij het verduurzamen van het voer. “Andere mengvoerbedrijven, maar ook petfood en vergistingsinstallaties worden een steeds grotere concurrent. We vissen in dezelfde vijver en willen allemaal verduurzamen. Tegelijkertijd zien we een beweging naar het inzetten van bijvoorbeeld enzymen en fermentatie. Dat biedt kansen voor nieuwe laagwaardigere grondstoffen. Kunnen we die met bijvoorbeeld fermentatie dusdanig bewerken dat ze geschikt zijn voor diervoer?”

Preciezer voeren

Martin: “Tegelijkertijd kijkt ons nutritieteam naar zaken als een betere vertering, het verbeteren van de voerefficiëntie, verlagen van de ruweiwitgehaltes, zonder concessies te doen op diergezondheid en prestaties. Dat is een doorgaande ontwikkeling: wat kunnen we per dier en per fase zo optimaal mogelijk voeren, zonder overschot aan bijvoorbeeld eiwit of mineralen. Meer precies voeren verlaagt ook meteen de uitstoot van het dier en dus de melk of het vlees.”

‘We blijven zoeken naar grondstoffen met een lagere footprint’

Ben geeft aan dat de meeste initiatieven die ABZ Diervoeding neemt, volgen op vragen uit de markt. “De wetgeving beknelt ons op dit moment niet, we hoeven niet harder dan we zelf willen. Bij de CSRD leg je jezelf ambities op. De een kan harder lopen dan de ander. Doordat CSRD werkt met niet alleen het in kaart brengen van je eigen emissies, maar ook scope 3-emissies meeneemt, trek je elkaar wel mee.”

Deel dit artikel

Tessa Nederhoff