De jaarlijkse bijeenkomst van het Animal Nutiriton Research Forum werd dit jaar gehouden in Wageningen. Veelal jonge onderzoekers presenteerden voorlopige resultaten van lopend onderzoek en plannen voor toekomstige studies. Bij het onderzoek naar herkauwers was er veel aandacht voor methaanreductie. Met soms verrassende resultaten.
Weidegang op een perceel met raaigras en smalle weegbree bleek, in tegenstelling tot de verwachting, geen daling in methaanproductie te geven ten opzichte van weiden op volledig raaigras.
Klimaat en milieu kregen veel aandacht bij onderzoek naar herkauwers. Zo liet Joni Van Mullem (ILVO) zien wat het effect is van geëxtrudeerd lijnzaad (EL) op de methaanemissie en het pensmicrobioom bij verschillende basisrantsoenen. Hiervoor werd EL toegevoegd aan een rantsoen op basis van maissilage (75 maissilage: 25 grassilage) of grassilage (75 grassilage: 25 maissilage). “Het maisrantsoen gaf een lagere methaanproductie per dag en per kilogram melk dan het grasrantsoen”, vertelt Van Mullem.
“Verder verlaagde geëxtrudeerd lijnzaad de methaanemissie per dag en per kg melk, ongeacht het rantsoen.” Met betrekking tot het microbioom lijkt het erop dat het grasrantsoen een grotere diversiteit aan pensbacteriën en -schimmels gaf dan het maisrantsoen en dat er een effect is van EL. Bij archeae lijkt het effect van EL te verschillen per rantsoen. De studie is ‘in uitvoering’ en er zullen nog meer berekeningen worden gedaan.
Validatie in vitro-model
Emiel Willaert (Ugent, ILVO) werkt aan de validatie van een in vitro-model voor het meten van methaan-mitigerende effecten van additieven. Daarvoor vergeleek hij de uitkomsten van in vitro-onderzoek met 3-NOP in combinatie met verschillende ruw- en krachtvoeders, met in vivo-resultaten uit de literatuur. Het is bekend dat de chemische samenstelling van het rantsoen het effect van 3-NOP beïnvloedt en daarom is de bijdrage van de verschillen chemische componenten bepaald. De NDF-en zetmeelgehaltes in ruwvoer bleken een significant effect te hebben op de mitigerende invloed van 3-NOP, iets dat ook gevonden is in de literatuur.”
De in vitro-resultaten zullen ook worden vergeleken met een in vivo-studie. Het doel is om dit model ook te kunnen gebruiken voor het screenen van andere additieven”, vertelt Willaert. Het onderzoek maakt deel uit van het project ‘KlimVEE – platform voor de vermindering van enterische emissies bij rundvee’. In het project staat de ontwikkeling van een in vitro/in vivoplatform centraal om het onderzoek naar methaanreducerende voederadditieven te optimaliseren en nieuwe voedermaatregelen sneller erkend en geïmplementeerd te krijgen.
‘Melkureum kan worden gebruikt voor vergelijkingen binnen bedrijven, maar is minder geschikt voor vergelijkingen tussen bedrijven’
Gas- en methaanproductie
Meer in vitro-werk kwam uit Nederland. Zhaoyang Cui (WUR) toonde enkele resultaten van een in vitro-onderzoek naar gas- en methaanproductie van cichorei, smalle weegbree en rolklaver in verschillende stadia van hergroei in week 2 tot 6 na maaien. Zij vond een interactie tussen plantensoort en hergroeiweken voor verteerbaarheid van organische stof (OS) en gas- en methaanproductie per gram geïncubeerd OS. Bij rolklaver en weegbree ging de OS-verteerbaarheid omhoog van week 2-5 na maaien, om daarna weer te dalen. Bij cichorei, dat de hoogste OS-verteerbaarheid liet zien, was dit effect minder duidelijk.
De totale gasproductie per gram afgebroken OS was het hoogst voor weegbree. Rolklaver en cichorei verschillenden onderling niet en er was hierbij geen weekeffect of interactie te zien. De methaanproductie per gram afgebroken OS was het laagst voor cichorei. Ook hier werden geen weekeffecten of interacties gevonden.
Raaigras en smalle weegbree
Dat de praktijk soms weerbarstiger is dan de theorie, bleek uit onderzoek van Lisanne Koning (Wageningen Livestock Research). Weidegang op een perceel met raaigras en smalle weegbree bleek, in tegenstelling tot de verwachting, geen daling in methaanproductie te geven ten opzichte van weiden op volledig raaigras. Gemeten per dag of per kg drogestofopname, nam de methaanuitstoot zelfs toe. “Een mogelijke verklaring is dat met 8 tot 25 procent het aandeel smalle weegbree in de wei niet erg groot was. En de koeien aten bovendien liever gras dan weegbree, met name als het aandeel weegbree niet voldoende hoog was.”
Aandacht voor stikstof
Bij Wageningen Livestock Research is er niet alleen aandacht voor methaan, maar ook voor stikstof. Het ureumgehalte in de melk is een indicator voor de eiwitvoorziening in de voeding van melkkoeien en kan worden gebruikt bij het nemen van beslissingen over het rantsoen om – waar mogelijk – het ruweiwitgehalte te verlagen. Harmen van Laar deed een literatuurstudie naar melkureum en hij waarschuwt voor een al te stellig gebruik. “Melkureum kan worden gebruikt voor vergelijkingen binnen bedrijven, maar is minder geschikt voor vergelijkingen tussen bedrijven of zelfs binnen bedrijven tussen seizoenen.”
Hij legt uit dat het melkureumgehalte kan variëren onder invloed van het tijdstip van voeren, variatie in zoutinname als gevolg van een wisselende verhouding van mais- en grassilage in het voer, het soort eiwit dat gevoerd wordt, genetica van de koeien en hittestress.
Bovendien is op bedrijfsniveau ook de eiwitvoorziening van jongvee van belang. Dit wordt niet meegenomen in het melkureumgehalte.
Auteur: Carina Steendam









