Het is volgens LTO Nederland cruciaal dat er na het opstappen van landbouwminister Henk Staghouwer maandagavond snel een nieuwe minister van Landbouw wordt benoemd. “De belangrijke dossiers in de sector vragen daarom”, stelt LTO-voorzitter Sjaak van der Tak bij de NOS. Zijn organisatie heeft “met respect kennis genomen” van Staghouwers besluit.
Voor de landbouworganisatie kwam Staghouwers vertrek “niet geheel onverwacht”. Van der Tak signaleerde dat Staghouwer in de Tweede Kamer weinig draagvlak had. “Hij kon het niet goed genoeg onderbouwen, hij kreeg het er niet doorheen.”
Niet daadkrachtig genoeg
Bart Kemp van boerenbelangenorganisatie Agractie is kritischer en noemt Staghouwer bij de NOS “een vriendelijke man, maar niet een daadkrachtig persoon die ook het goede zoekt voor de boeren.” Wel zegt Kemp dat Staghouwer had te maken met “een onmogelijke opgave”.
Politiek Den Haag reageerde maandagavond wisselend op het vertrek van Staghouwer. Overall was er veel respect en waardering voor het verrichte werk in een ‘uitdagende’ portefeuille en de moeilijke beslissing. BBB-fractievoorzitter Caroline van der Plas noemde het vertrek onvermijdelijk. “Als minister van landbouw was hij totaal niet geschikt, de vraag is wie nu dan wel?”
Ontslag
Staghouwer kondigde maandagavond aan dat hij zijn ontslag had ingediend bij de koning. “Ik heb mij de vraag gesteld of ik de juiste persoon ben om leiding te geven aan de opgaven die er liggen. Ik ben afgelopen weekend tot de conclusie gekomen dat ik die persoon niet ben.”
Staghouwer zei dat de landbouw- en visserijsector behoefte heeft aan perspectief voor de toekomst. “Dat die opgaven groot zijn is duidelijk.” Voormalig landbouwminister Carola Schouten (Armoedebeleid) neemt voorlopig de ministerspost waar totdat er een opvolger is gevonden.
Kritiek
Uit de eerste politieke analyses op maandagavond bleek dat Staghouwer in het stikstofdossier het niet voor elkaar kreeg om duidelijk perspectief voor de boeren te schetsen. De Tweede Kamer was in het stikstofdebat voor het zomerreces kritisch op het rapport van Staghouwer, GroenLinks voorman Jesse Klaver sprak zelfs van broddelwerk. De Kamer gaf de minister opdracht om voor Prinsjesdag met een duidelijk perspectief voor de boeren te komen. Eind vorige week werd duidelijk dat die datum niet gehaald ging worden, waarna werd afgesproken eerst de bevindingen van Johan Remkes af te wachten.
Derogatie
Naast de stikstofperikelen lukte het Staghouwer ook niet om in Brussel de derogatie in stand te houden. Vanaf 2026 krijgen Nederlandse boeren geen uitzondering meer om meer uit te rijden dan 170 kilo stikstof uit dierlijke mest per hectare. Zo blijkt uit het concept voor de derogatiebeschikking die de Europese Commissie heeft gedeeld met de lidstaten.
Bij de laatste verlening voor de jaren 2020 en 2021 was de Europese Commissie al terughoudend in het verlenen van een derogatie aan Nederland. Bij het verlenen van de uitzondering houdt de Europese Commissie rekening met eisen aan de milieutoestand in de breedte en de waterkwaliteit in het bijzonder. Nederland voldoet niet aan alle eisen. De Europese Commissie kijkt hierbij ook naar de mogelijke oorzaken van de milieudruk.
Naast het afbouwpad voor de omvang van derogatie volgen er ook nog andere maatregelen uit de conceptbeschikking die gevolgen hebben voor de agrarische sector. Zo moet Nederland de komende periode ‘verontreinigde gebieden’ aanwijzen, waar de derogatie sneller zal worden afgebouwd en aanvullende eisen worden gesteld en vindt er een bijstelling van de mestproductieplafonds plaats.
Lees ook: Jongerendag Agrifirm: Jonge boeren vragen minister om toekomstperspectief








