Bij de bepaling van de gestandaardiseerde ileale verteringscoëfficiënten van aminozuren (SID-AA) wordt rekening gehouden met de basale endogene eiwit- of aminozurenverliezen die gepaard gaan met de passage van drogestof door het maagdarmkanaal, legt Machiel Blok van het CVB uit tijdens de CVB-themamiddag. Deze onvermijdelijke verliezen zijn niet gerelateerd aan de voersamenstelling.

Op basis van gepubliceerde literatuur uit de afgelopen decennia heeft het CVB een database opgesteld met basaal endogene eiwit- en aminozurenverliezen bij varkens.

“In 2006 is het CVB in de veevoedertabel voor varkensvoeders al overgestapt van schijnbare ileale naar gestandaardiseerde ileale verteerbaarheden. Om de tabel nu te actualiseren hebben we heel veel gepubliceerde verteringsstudies geïnventariseerd en waar nodig herberekeningen uitgevoerd om meer en robuustere SID-AA-data van grondstoffen in de tabel op te kunnen nemen”, legt Blok uit.

SID-data

Omdat voor het aminozuur proline vaak afwijkende resultaten werden gevonden, koos het CVB ervoor om voor SID-PRO het gemiddelde van de SID van de overige 17 aminozuren in de tabel op te nemen. Voor een aantal minder courante voedermiddelen zijn geen nieuwe data beschikbaar en zijn de bestaande SID-data dus behouden. De variatie in SID voor eiwit en aminozuren was voor bepaalde grondstoffen gerelateerd aan het ruweiwit- of ruwvezel/NDF-gehalte, laat Blok zien. Voor deze voedermiddelen (katoenzaadschroot, tarwe-ddgs, raapzaadschilfers en -schroot, sojabonen en tarwemaalproducten) zijn regressieanalyses uitgevoerd.

Uit de studie is gebleken dat de SID’s van essentiële aminozuren (SID-EAA) in sojaschroot in de nieuwe tabel 2,2 tot 4,5 procent hoger uitvallen. De SID-EAA van raapzaadschilfers worden 1,3 tot 14,5 procent hoger gewaardeerd dan in de oude tabel.

Implicaties

Néstor Gutiérrez van Trouw Nutrition heeft doorgerekend wat de nieuwe tabelwaarden betekenen voor de mengvoersamenstelling en de voerprijs voor varkens. Daartoe formuleerde hij voeders voor biggen, afmestvarkens en zeugen op basis van de oude en de nieuwe SID-AA-waarden. Hij constateert dat de SID van verschillende aminozuren ten opzichte van SID-LYS in varkensvoeders iets toeneemt, met name in de biggenvoeders. De nieuwe SID-AA-tabelwaarden hebben geen invloed op de grondstoffensamenstelling of de inmengvolgorde van ingrediënten.

Gutiérrez ziet wel mogelijkheden voor kostprijsreductie met de nieuwe tabelwaarden, maar dit zal afhangen van de diercategorie en de keuzes van de nutritionist. In elk geval is het aan te raden om voorlopig schaduwberekeningen uit te voeren, zodat de nutritionist een goed gevoel krijgt bij de implicaties van de geactualiseerde tabelwaarden voor de voerformulering.

Naast groei is het bij varkens ook van belang om te kijken naar diergezondheid, het milieu en economische aspecten.

‘De SID-LYS-behoefte voor maximale groei lijkt hoger te zijn dan de hoogste dosis in de gepubliceerde studies’

Aminozurenbehoeften van biggen

Als de grondstoffenwaardering wordt geactualiseerd, dan moeten ook de behoeftenormen van het dier worden aangepast. Voor vleesvarkens zijn de behoeftenormen in 2018 geactualiseerd, maar de normen voor biggen dateren nog uit 1996 en hebben alleen betrekking op Lys, Met+Cys, Thr en Trp.

Jordi Rijpert van WUR ontwikkelt een factorieel groeimodel om de lysinebehoefte van gespeende biggen te voorspellen. Daarvoor maakt hij gebruik van literatuurdata en het Technisch Model Varkensvoeding (TMV), dat ruim dertig jaar geleden is ontwikkeld om de groei en groeisamenstelling van vleesvarkens te voorspellen.

De aminozurenbehoefte wordt vastgesteld aan de hand van dosis-responsstudies, waarbij het knikpunt in de lineair-plateaucurve de behoefte aangeeft. Sophie Goethals van Ilvo presenteert de bevindingen uit de literatuurstudie naar aminozurenbehoeften van gespeende biggen. “We zagen dat in veel dosis-responsstudies geen plateau werd bereikt. Dat betekent dat de SID-LYS-behoefte voor maximale groei hoger lijkt te zijn dan de hoogste dosis in de gepubliceerde studies en dus hoger is dan 1,3 g SID-LYS per MJ NE.”

Lysine-aanbevelingen

Goethals pleit er daarom voor om nieuwe dosis-responsstudies te doen bij biggen, met hogere lysinedoseringen. Daarbij merkt Goethals op dat de lysine-aanbevelingen moeten worden beschouwd in relatie tot het ruweiwitgehalte in de voeders. “Daarom is het goed om de optimale ratio tussen SID-LYS en SID-RE te bepalen”, zegt zij. De literatuurstudie heeft wel laten zien dat de SID-aanbevelingen voor andere essentiële aminozuren vergelijkbaar zijn met de meeste huidige aanbevelingen in verschillende behoeftenormensystemen. Bij het vaststellen van aminozurenbehoeften van gespeende biggen en advisering hierover is overigens niet alleen maximale groei relevant. “We moeten, zeker bij deze kwetsbare diercategorie, ook rekening houden met de diergezondheid, het milieu en economische aspecten”, benadrukt Goethals.

Hoopgevende resultaten

Op basis van de eerste berekeningen concludeert Rijpert dat het model gemiddeld hoopgevende resultaten oplevert. “We gaan het model nu kalibreren voor verschillende genotypes, groeifases en voeropnames, zodat de betrouwbaarheid van de modeloutput toeneemt voor praktijksituaties”, vertelt hij. Ook gaat hij nog meer specifieke data verzamelen over de behoeften voor onderhoud en de efficiëntie van eiwit-, lysine- en vetaanzet bij jonge biggen, omdat deze kenmerken voor biggen waarschijnlijk anders zijn dan voor vleesvarkens. Een diercategorie-gerichte aanpak zal de prestaties van het model nog flink verbeteren, verwacht Rijpert.

Het onderzoek van Goethals en Rijpert wordt uitgevoerd in het kader van het publiek-private samenwerkingsproject ‘Voeding op Maat’. Daarin wordt onderzocht hoe verbeteringen in de voeding kunnen bijdragen aan reductie van de stikstofemissie in de veehouderij.

De tijdens de themamiddagen gegeven PowerPointpresentaties zijn geplaatst op de website van het CVB: https://cvbdiervoeding.nl (andere website)

Deel dit artikel

Carolien Makkink