Wanneer je aan tien verschillende mensen vraagt wat het begrip duurzaamheid inhoudt, krijg je tien verschillende antwoorden. Duurzaamheid is een algemeen en weinig concreet begrip. Toch wordt het begrip steeds concreter: meer en meer bedrijven nemen stappen om hun duurzaamheidsambities om te zetten in concrete en meetbare doelen en resultaten. Wetgeving en akkoorden dwingen bedrijven hiertoe, waaronder de CSRD – Corporate Sustainability Reporting Directive. En steeds meer retailers publiceren concrete klimaatdoelstellingen, waarvoor het nodig is dat ze zowel de eigen uitstoot als die van hun leveranciers inzichtelijk maken.

‘Op die manier kun je oplossingen kiezen die niet alleen goed zijn voor het milieu, maar ook voor het bedrijfsresultaat’

Strengere eisen

Logischerwijs stellen retailers dus steeds strengere eisen aan hun leveranciers, om zo hun zogenaamde Scope 3-emissies (emissies van hun leveranciers) te verlagen. “Eieren, melk en vlees vormen binnen Scope 3 een belangrijk onderdeel. In die categorieën valt voor retailers dus grote winst te behalen”, aldus Coen Smits. Hij is verantwoordelijk voor het thema duurzaamheid binnen Trouw Nutrition en Nutreco. Recent is hij bovendien benoemd tot buitengewoon hoogleraar Functional ingredients for sustainable animal nutrition aan Wageningen Universiteit. Hij deelt zijn kennis graag om bedrijven te helpen zo duurzaam mogelijk te worden.

Voldoen aan CSDR

Nutreco heeft ruime ervaring met het formuleren van duurzaamheidsdoelen. Zo is Nutreco een aantal jaar geleden aangesloten bij het Science Based Targets initiative. Bij dit initiatief zijn inmiddels meer dan 6000 bedrijven aangesloten, met als doel: wetenschappelijk onderbouwde emissiereducties voor je bedrijf formuleren.

Momenteel inventariseert Nutreco waar er nog gaten zitten om te voldoen aan de CSDR, maar het grootste deel hebben ze al op orde. De CSRD verplicht organisaties te rapporteren over de milieu-impact en sociale impact van hun bedrijfsactiviteiten. Hun ambities en doelstellingen moeten erin staan. “Vanaf 2024 is dit verplicht voor beursgenoteerde bedrijven met meer dan 250 werknemers, het jaar erna moeten ook andere grote bedrijven volgen”, waarschuwt Smits. “We helpen onze klanten graag met de ervaringen die wij op dit gebied hebben opgedaan.”

Voer veel impact

Trouw helpt klanten graag bij het verlagen van de footprint. “Voer bepaalt een groot deel van de footprint van het eindproduct”, weet Coen. Bij melk bepaalt voer zo’n 40 procent van de footprint, bij varkensvlees zo’n 60 procent en bij eieren zelfs meer dan 80 procent. Dat het aandeel van het rantsoen bij melk relatief klein is, komt voornamelijk doordat koeien veel methaan uitstoten en het aandeel daarvan dus relatief groot is.

“Methaan vormt binnen de veehouderij het grootste probleem als broeikasgas. Het komt niet alleen uit de pens van een koe, maar ook uit de mest. Dit gas draagt binnen onze sector het meest bij aan de opwarming van de aarde.” Om de methaanuitstoot bij koeien uit de pens te verlagen zijn inmiddels verschillende additieven beschikbaar, zoals Bovaer (DSM) en SilvAir (Cargill).

Het is voor een melkveehouder volgens Coen echter interessant om de footprintverlaging ook vanuit de brede bedrijfsvisie aan te vliegen; bijvoorbeeld door de koeien een lactatie langer aan te houden en te blijven werken aan verbetering van de technische resultaten in balans met een goede gezondheid. “Al met al zal dat een hogere levensproductie per koe geven, wat gunstig is voor de footprint.”

Bij eieren bepaalt het voer meer dan 80 procent van de footprint.

Voetafdruk van voer

De footprint van voer verlagen kan vooral door te kiezen voor andere grondstoffen. Trouw helpt klanten de voetafdruk van het voer en de voerproductie inzichtelijk te maken met MyFeedPrint. “Soja uit Brazilië heeft over het algemeen een hoge footprint door een hoge Land Use Change”, geeft Coen als voorbeeld. “Pas wanneer je met certificaten kunt aantonen dat het afkomstig is van land dat over een periode van 20 jaar ontbossingsvrij is, mag je de soja inrekenen met een lagere footprint. Veel certificeringsschema’s kunnen die twintig jaar niet garanderen”, weet hij. Voorbeelden van grondstoffen met een lagere footprint zijn zonnebloemzaadschroot, raapzaadschroot, erwten, DDGS of processed animal proteins, oftewel PAP’s.

In veel gevallen zal het kiezen voor alternatieven leiden tot een hogere kostprijs van het voer. “Wanneer je MyFeedPrint koppelt met de eigen formuleringssoftware kun je meteen zien wat de effecten zijn op de kostprijs van het voer.” Naast puur de footprint van de grondstoffen, rekent MyFeedPrint ook het energieverbruik tijdens het productieproces en het transport mee.

Voetafdruk van eindproduct

Trouw wil niet alleen de voetafdruk van voer inzichtelijk kunnen maken, maar ook van het eindproduct. Voer vormt weliswaar een groot onderdeel van de voetafdruk, maar niet het totaalplaatje. Vandaar dat Trouw ook modules als MyMilkPrint, MyEggPrint, MyChickenPrint, MyBeefPrint en MyPorkPrint ontwikkelt. “Daarin wordt ook de dierkant meegenomen. De levensduur van een dier, de productiviteit, de gezondheid of methaanreducerende additieven hebben aan de dierkant bijvoorbeeld ook effect op de footprint van het eindproduct.”

Maatregelen die de duurzaamheid verbeteren, hebben vaak ook impact op technische of economische resultaten. Gebruik van veel rest- en bijproducten in het voer om de carbon footprint te verlagen, kan bijvoorbeeld leiden tot een hogere stikstofuitstoot. Vandaar dat ook de effecten op meerdere aspecten moeten worden meegenomen.

‘Eieren, melk en vlees vormen binnen Scope 3 een belangrijk onderdeel’

Door duurzaamheidsmodellen (LCA) te koppelen aan diermodellen kan dit in beeld worden gebracht. “Dat maakt de technische en economische impact ook meteen inzichtelijk”, aldus Coen. “Op die manier kun je oplossingen kiezen die niet alleen goed zijn voor het milieu, maar ook voor het bedrijfsresultaat. Deze modellen helpen om de juiste stappen te zetten. Het geeft echt een totaalbeeld.”

Deel dit artikel

Tessa Nederhoff