Vleeskuikens hebben een hoge voeropnameen groeicapaciteit die in geval van ouderdieren moet worden getemperd, met name in de opfokfase. In ‘skip-a-day’-systemen krijgen de ouderdieren maar om de dag voer. Dit is nadelig voor hun gezondheid en welzijn, maar uiteindelijk ook voor de eiproductie en -kwaliteit (Avila et al., 2023). De voeropname kan ook worden beperkt door de voervorm of de nutriëntendichtheid aan te passen.

Voeding tijdens de opfok

Meelvoeders en verdunde voeders zorgen ervoor dat de dieren meer tijd besteden aan voeropname, wat hun welzijn ten goede komt. Toch vonden Amoozmehr et al. (2023) in hun onderzoek dat voeders in korrel- of kruimelvorm geen negatieve effecten hoeven te hebben op diergezondheid en productieprestaties in de opfokperiode, mits deze voeders een verlaagde nutriëntendichtheid hebben door toevoeging van zonnebloemzaadhullen. Ook onder meer tarwegries, haverkorrels en maiskorrels kunnen worden gebruikt om het voer van ouderdieren te verdunnen, laat Kelly Sweeney zien in haar proefschrift (2022). Deze producten, maar ook bijvoorbeeld haverdoppen, maken het voer vezelrijker en volumineuzer, waardoor de nutriëntenvoorziening kan worden geoptimaliseerd zonder negatieve effecten op dierwelzijn, gezondheid en productie.

Energie en eiwit

Ferreira da Silva Teofilo et al. (2023) beschrijven de energieverdeling in het lichaam van ouderdieren in de legperiode tussen 27 en 63 weken leeftijd. Zij concluderen dat de energiebehoefte voor onderhoud ongeveer 267 kJ per kg metabool gewicht bedraagt en constant is gedurende de legfase. In het netto energiesysteem wordt voerenergie allereerst ingezet voor onderhoud en eiproductie; een energieoverschot wordt bij voorkeur in de vorm van vet (en niet eiwit) opgeslagen in het lichaam. Lopez en Leeson (1994) richten zich in hun overzichtsartikel met name op de eiwit- en aminozurenvoorziening in de opfok- en legfase. Zij constateren dat er meer aandacht nodig is voor eiwit- en aminozurenbehoeften van ouderdieren.

Vitaminen, mineralen en vetzuren

De ontwikkeling van de reproductieorganen van vleeskuikenouderdieren tussen 46 en 54 weken leeftijd kan worden bevorderd door de vitamine A-voorziening te verhogen naar 16.000 tot ruim 20.000 IU per kg voer (Shastak en Pelletier, 2023). Anderzijds kan een te hoog vitamine A-gehalte in het voer (>35.000 IU/kg) negatieve effecten hebben op leverfunctie, immuunsysteem en productieprestaties. Door mineralen (zink, ijzer, koper, selenium en mangaan) in chelaatvorm te verstrekken, verbeteren de eiproductie, de immuniteit en de bloedparameters van Ross 308-vleeskuikenouderdieren in vergelijking met een voer met anorganische mineralen (Faghih-Mohammadi et al. 2022; Faghih-Mohammadi et al., 2023). In een vergelijkbare studie met Cobb500-ouderdieren (51-65 weken leeftijd) vonden Pedro et al. (2021) overigens geen voordelen van organische versus anorganische mineralen.

Selenium kan worden toegevoegd in de vorm van hydroxy-seleno-methionine, waarin zwavel (S) is vervangen door selenium (Se). Met name bij oudere vleeskuikenmoederdieren leidt dit tot een betere Se-voorziening, beter behoud van eiproductie en een hoger Se-gehalte in de eieren dan natriumseleniet (Spínola Zorzetto et al., 2021). Een review van Thanabalan en Kiarie (2021) laat zien dat meervoudig onverzadigde omega

3-vetzuren (n-3-PUFA) in het voer van vleeskuikenouderdieren gunstige effecten kunnen hebben op de vitaliteit en gezondheid van het nageslacht, omdat de broedeieren in dat geval meer n-3-PUFA en immuunglobulinen bevatten.

Hanen

Vleeskuikenvaderdieren stellen andere eisen aan hun voeding en management dan moederdieren. In de proceedings van de Arkansas Nutrition Conference (2022) gaat Benton Hudson hier dieper op in. Hij legt uit dat een lager ruweiwit- en calciumgehalte in het voer de spermaproductie en -kwaliteit ten goede komt. De behoeften aan vitamine E, selenium, omega 3-vetzuren en specifieke aminozuren kunnen ook verschillen tussen hennen en hanen. Zo adviseert Sweeney (2022) om hanenvoeders te supplementeren met omega 3-vetzuren en organisch selenium om hun reproductieprestaties te verbeteren.

Nemati et al. (2022) publiceerden een studie waaruit blijkt dat toevoeging van gember aan het voer van oudere vleeskuikenvaderdieren zorgt voor een betere spermakwaliteit en antioxidantstatus, met gunstige effecten op de broedresultaten.

Deel dit artikel

Carolien Makkink