Volgens Johan Remkes is het noodzakelijk om op zeer korte termijn veel minder stikstof uit te stoten, om natuurherstel mogelijk te maken. Als dat niet gebeurt, gaat Nederland op slot, doordat het dan juridisch nauwelijks meer mogelijk is om vergunningen te verlenen. Dat staat in het rapport ‘Wat wel kan’ dat Remkes vandaag presenteerde.

Piekbelasters uitkopen

Remkes stelt voor om binnen een jaar 500 tot 600 piekbelasters uit te kopen, zowel uit de agrarische sector als het bedrijfsleven. Door dit gericht te doen, raakt het volgens Remkes zo min mogelijk agrariërs (circa 1% van de populatie). Wel geeft Remkes aan dat de overheid open moet staan voor ieder ander voorstel dat leidt tot de gegarandeerde reductie binnen het jaar.

Innovatie serieuze oplossing

Veel wensen van de gesprekspartners zijn reëel, meent Remkes. Hij adviseert om hun wensen door te voeren. “Dat betekent onder andere dat de KDW op termijn uit de wet kan, dat het kaartje van tafel moet en dat de agrarische ondernemer moet gaan sturen op emissies in plaats van op deposities. Er moet veel meer aandacht komen voor natuurbeheer, inclusief biosysteemvergoedingen. Er moet een nationaal innovatieprogramma komen, want innovatie (technologisch en sociaal) is de komende jaren een serieuze oplossing.”

Perspectief noodzakelijk

Ook vindt Remkes dat er ruimte moet zijn om in 2025 en 2028 opnieuw te kijken naar het tijdpad voor de reductiedoelstellingen. “Het moet onder voorwaarden mogelijk zijn om meer ruimte te geven aan specifieke gebieden, als daar dwingende redenen toe zijn. Ik constateer in dit rapport ook dat er zonder perspectief voor de landbouwsector geen beweging te verwachten is. Het moet duidelijk zijn waar welke soorten landbouw wél kunnen en nodig zijn. Het moet helder zijn hoe hier een verdienmodel uit volgt. In dit rapport doe ik hier een concrete aanzet voor.”

Toekomst voor agrarische sector

Remkes constateert dat er in Nederland ruimte is voor een sterke en bloeiende agrarische sector. “Ook voor hoogproductieve landbouw, gericht op de export. Maar het zal in onze landbouw wel ook echt anders moeten. Er zullen in de toekomst, grotendeels door natuurlijk verloop, minder agrarische bedrijven zijn en er zullen nieuwe vormen van landbouw groot moeten worden. Boerenbedrijfsvoering moet in lijn gebracht worden met de eisen die klimaat, dierenwelzijn, water, bodem, gezondheid en cultuur stellen. De noodzaak van een sterke agrarische sector betekent ook dat deze niet het sluitstuk mag zijn in alle huidige claims op de schaarse ruimte in Nederland.”

Remkes verwacht dat boeren en het kabinet het rapport niet met blijdschap zullen ontvangen. Maar hij wil geen irreële beloftes meer doen aan de agrarische sector. Daarnaast is hij kritisch op het gevoerde kabinetsbeleid.

Geen definitief plan

Remkes benadrukt dat het rapport een denklijn is en geen definitief plan. Het plan moet in een normale dialoog met de sector verder worden uitgewerkt.

AgriHolland verzamelde een aantal reacties op het rapport.

Deel dit artikel

Eerder over dit onderwerp