De resultaten van de graanoogst 2016 zijn minder gunstig dan de voorgaande jaren. Dit blijkt uit de jaarlijkse monitoring die Bemefa, de beroepsvereniging van mengvoederfabrikanten, uitvoert naar de aanwezigheid van mycotoxines in granen onmiddellijk na de oogst (Early Warning). Dit gebeurt in samenwerking met KVBM (Koninklijke Vereniging der Belgische Maalders) en Synagra (de beroepsvereniging van graanhandelaars). De databank voor 2016 bevat aanzienlijk meer resultaten dan in 2015, wat aantoont dat de sector alert is en zich bewust is van de problematiek.
Mycotoxines
Mycotoxines zijn giftige stoffen (toxines) die door schimmels worden geproduceerd en bij haast alle graansoorten voorkomen. Ondanks de bestaande preventieve maatregelen zijn deze toxines meestal reeds vóór de oogst aanwezig. Ze worden op het veld gevormd tijdens de groei van het gewas, na de oogst, of tijdens de opslag. Op het veld zijn het vooral factoren zoals vochtige weersomstandigheden, rassenkeuze en de bodembewerking die de ontwikkeling van de schimmels en mycotoxines stimuleren. En juist daarom nam Bemefa in haar sectoraal bemonsteringsplan analyses op om het mycotoxinegehalte in granen te meten en zo eventuele problemen op voorhand te kunnen inschatten.
Early Warning Systeem
Het Early Warning Systeem (EWS) is een jaarlijks initiatief dat binnen de sector genomen wordt als toevoeging op het uitgebreide sectorale voedselveiligheidsplan. Bedoeling is om zo snel mogelijk na de oogst gegevens te verzamelen en analyseresultaten ter beschikking te stellen aan de graanhandel en graanverbruikers. Dankzij de medewerking van de leden van Bemefa, Synagra en KVBM werden er voor 2016 maar liefst 498 stalen verzameld en geanalyseerd voor tarwe, gerst, rogge, haver, triticale en spelt.
“Het aantal geanalyseerde stalen is dit jaar aanzienlijk toegenomen, vergeleken met de 284 monsters in 2015”, stelt Yvan Dejaegher, directeur-generaal van Bemefa. “De mindere omstandigheden tijdens de groei en de oogst van de granen heeft de operatoren ertoe aangezet alert te zijn en waakzaam op te treden.”
Waakzaam
In het gedetailleerde rapport werden de resultaten vergeleken met de geldende normen of aanbevelingen voor feed en food. De resultaten van de oogst 2016 zijn over het algemeen minder gunstig dan de voorgaande jaren, vooral wat DON en ZEA betreft. “De sector is zeker alert, maar we raden ook alle operatoren aan om op hun beurt waakzaam te zijn en indien nodig een bijkomende monitoring uit te voeren”, waarschuwt Dejaegher.
Dankzij deze monitoring kan niet alleen de bestemming van de granen gerichter bepaald worden (food, feed, of biofuel), maar kunnen ook de eindconcentraties van mycotoxines beter worden ingeschat in het mengvoeder bijvoorbeeld. “Door aanpassing van de graangehaltes in de nutritionele formule, kunnen we de risico’s in de eindvoeders tot het strikte minimum beperken in functie van het doeldier.”








