Je bent laboratoriummanager bij Nuscience. Wat houdt dat precies in?

“Kort gezegd ben ik hoofd van het onderzoekslaboratorium hier in Drongen. Dat houdt in dat ik een team van twee laboranten leidt, plus een aantal studenten die hun thesis hier uitvoeren of stage lopen. De laboranten voeren in vitro-onderzoek uit. Ik ondersteun ze door bijvoorbeeld te checken of de onderzoeksopzet goed is. Kunnen we met het onderzoek een goed antwoord krijgen op de onderzoeksvraag? Die onderzoeken voeren we uit samen met het R&D-team: zij brengen ideeën aan en samen kijken we wat er mogelijk is.

Een deel van het onderzoek kunnen we niet in eigen huis doen. Ik zoek daar dan externe partners bij en zet het onderzoek uit bij externen. Onderzoek waarvoor we bijvoorbeeld cellijnen of organoïden (gekweekte miniorganen, red.) nodig hebben kunnen we niet zelf doen. Met externe partijen bekijk ik welke onderzoekstechniek we kunnen inzetten. Bijvoorbeeld hoe we een humane onderzoekstechniek kunnen aanpassen naar dieren. Zodat we resultaten krijgen die ook relevant zijn voor pluimvee, varkens of rundvee.”

Doe je dit al sinds je bij Nuscience bent gestart?

“Ik ben hier 9 jaar geleden begonnen, direct na mijn studie. Eerst als hoofd van het volledige lab: het kwaliteits- en onderzoekslab. In het begin hield ik me vooral bezig met kwaliteitscontrole. Maar mijn hart ligt bij onderzoek. Daarmee ben ik me steeds meer gaan bezighouden. Op een gegeven moment werden de labo’s gesplitst in een apart kwaliteitslabo en een onderzoekslabo. Ik ben toen het hoofd van het onderzoekslabo geworden.”

‘Mijn hart ligt bij onderzoek’

Hoe ben je bij Nuscience terechtgekomen?

“Eigenlijk was ik meer op zoek naar een baan in de humane voedingsindustrie. Ik heb een opleiding tot bio-ingenieur gedaan en me gespecialiseerd in voedingstechnologie. Mijn thesis ging bijvoorbeeld over het kristallisatieproces van chocola. Toch sprak de vacature bij Nuscience me aan, voornamelijk het in vitro-werk. Bovendien verschilt diervoeding niet zo veel van humane voeding. Het maagdarmkanaal van een varken en een mens zijn bijvoorbeeld erg vergelijkbaar. Veel van het onderzoek dat we doen in het labo is ook toepasbaar op onze eigen gezondheid. En omgekeerd: ingrediënten die voor mensen gezond zijn, kunnen ook voor dieren positieve effecten hebben.”

Wat voor een onderzoek doen jullie in het onderzoekslaboratorium?

“Het onderzoek in het labo is zo veel mogelijk een vervanging voor dierproeven. Alles testen op dieren is niet alleen veel te duur, maar ook ethisch niet verantwoord. Gelukkig kunnen we in het laboratorium veel overnemen. We testen hier vooral functionele ingrediënten. Voor ons zijn dat ingrediënten die bijvoorbeeld op een van deze drie domeinen werken: ingrediënten die de gezondheid en het welzijn van dieren vergroten, ingrediënten die de weerbaarheid van het dier vergroten en ingrediënten die de voedselkwaliteit en -veiligheid vergroten. Bij die eerste moet je bijvoorbeeld denken aan ingrediënten die het gebruik van antibiotica reduceren, bij die laatste bijvoorbeeld aan ingrediënten die zorgen voor salmonellareductie in gevogelte.”

‘Alles is erop gericht zo min mogelijk dierproeven te doen’

Op welke manier doen jullie het onderzoek?

“We proberen het dier zo veel mogelijk na te bootsen. Daarvoor ontwikkelen we modellen die de prestaties van het dier kunnen voorspellen. Dat is best een uitdaging, want het model moet zo dicht mogelijk de situatie in het dier benaderen, maar tegelijkertijd zo eenvoudig mogelijk zijn. Als het model te ingewikkeld is, dan krijg je telkens een ander resultaat als je de proef herhaalt. We proberen in een erlenmeyer (kegelvormige fles, red.) zo goed mogelijk het dier na te bootsen, bijvoorbeeld de maag van een varken. We verlagen de pH, voegen enzymen toe, voegen voer toe, laten het een paar uur staan en gaan dan meten. Bijvoorbeeld hoeveel pathogenen we terugvinden.”

Wat zijn de belangrijkste onderzoeksonderwerpen waar jullie je momenteel mee bezighouden?

“De functionele ingrediënten die we onderzoeken moeten vooral bijdragen aan de verduurzaming van ons portfolio. We zijn nu bijvoorbeeld bezig met MCFA’s, ofwel middellangketen vetzuren: die worden nu uit palmpitolie gehaald, dat kan duurzamer. We onderzoeken bijvoorbeeld of er alternatieve grondstoffen zijn waaruit we de MCFA’s kunnen halen. Of alternatieve processen. Kunnen we lokale grondstoffen gebruiken? We kijken nu hoe we reststromen uit de voedingsindustrie door middel van fermenteren en enzymatische behandeling functioneel kunnen krijgen.

Al het onderzoek van de gehele R&D-afdeling op dit moment valt binnen de thema’s circulariteit, lage emissie, plant- en bodemkwaliteit en ‘one health.’ Onder dit laatste thema vallen de pijlers diergezondheid, dierwelzijn, weerbaarheid en voedselkwaliteit en -veiligheid.”

Is het werk binnen het laboratorium in de jaren dat je er werkt veranderd?

“Het werk zelf is niet zozeer veranderd: we proberen nog altijd het maagdarmkanaal van het dier zo goed mogelijk na te bootsen. De onderwerpen waar we ons mee bezighouden wel. Duurzaamheid en dierwelzijn zijn wel steeds meer op de voorgrond komen te staan. Alles is erop gericht om zo min mogelijk dierproeven te doen. We verrichten nauwelijks secties meer, maar werken nu bijvoorbeeld samen met bedrijven die op een minder invasieve manier kunnen meten: bijvoorbeeld in mest, haren of speeksel.

Dierproeven worden nu vooral nog uitgevoerd om de prestaties van dieren te meten. We zijn ook betrokken bij een project van Wageningen UR om organoïden te kweken (zie ook het artikel in De Molenaar 16, red.). Deze gekweekte miniorganen kunnen helpen om de situatie in het dier nog beter na te bootsen en het aantal dierproeven verder te verminderen.”

Wat vind je het leukst aan je werk?

“Het leukst vind ik de gelijkenis tussen mens en dier. Veel van de onderzoeksresultaten kun je vertalen naar je eigen lichaam. En veel humane kennis kun je weer vertalen naar dieren. Zelf maak ik bijvoorbeeld thuis kefir, ook een functioneel ingrediënt. Misschien kunnen we daar ook wel iets mee bij dieren. Ik houd dan ook vooral de ontwikkelingen uit de humane voedingsindustrie in de gaten en vraag me vervolgens af of het ook interessant zou kunnen zijn voor een dier.

Ik ga vooral naar congressen die gericht zijn op humane voeding of humane onderzoeksmethoden en bekijk dan wat toepasbaar is voor dieren. Zo heb je voor mensen nu een ademanalysetoestel waarmee allerlei zaken kunnen worden gemeten. Is daar ook een vertaalslag mee te maken naar het dier? Daarnaast vind ik het heel leuk dat iedereen binnen de R&D-afdeling tijd krijgt voor persoonlijke ontwikkeling: je krijgt tijd om aan een zelfbedacht project te werken, om ideeën voor nieuw onderzoek op te doen, om je kennis over een bepaald onderwerp te vergroten of mee te doen in een project, zoals ik bijvoorbeeld meewerk aan het organoïdenproject.”

‘Het leukst vind ik de gelijkenis tussen mens en dier’

En wat vind je het minst leuk?

“Het minst leuk vind ik dat de productontwikkeling lang duurt. Vanaf het moment dat er een idee ontstaat tot aan het moment dat het product kan worden gelanceerd, ben je twee tot vijf jaar verder. Het grootste deel van de ideeën sneuvelt trouwens. De resultaten in het labo zijn niet goed genoeg, of de praktijkproeven geven geen goed resultaat. Of een dier vindt het product niet lekker.”

Zou je in de toekomst nog iets anders willen in je werk?

“Ik vind elke dag nog genoeg uitdaging in m’n werk. Het lijkt me wel mooi als we het labo kunnen uitbreiden met nieuwe technieken. Zodat we bijvoorbeeld ook onderzoek met organoïden kunnen gaan doen. Dat lijkt me wel heel mooi voor de toekomst.”

Stefanie Verstringe

Functie: Labmanager bij Nuscience Leeftijd: 36 Naast het werk: Ouderraad van school, wandelen, fietsen

Deel dit artikel

Tessa Nederhoff