Het onderwerp levensduur van melkvee wint aan actualiteit. Toch zijn lang niet alle melkveehouders actief met het onderwerp bezig. Er kleven vooroordelen aan een langere levensduur, zoals hogere dierenartskosten, meer werk en ‘gedoe met bejaarde koeien’. En dus merken erfbetreders op dat boeren weinig gemotiveerd zijn om ermee aan de slag te gaan. De veranderbereidheid zou laag zijn. “Maar is dat wel zo?”, vraagt Willem van Laarhoven van Valacon zich af. “Misschien zijn ze wel bereid, maar worden ze niet gemotiveerd om er werk van te maken.”

‘Oudere koeien zijn niet persé meer werk, het is anders werken’

Levensduur belangrijk onderwerp

Hoe het ook zit, het is volgens Martine OlthofVerwoerd van VKON en Willem belangrijk dat boeren het onderwerp serieus nemen: het is goed voor het imago van de sector, het milieu én de portemonnee van de melkveehouder. “Volwassen koeien zijn efficiënter dan jonge koeien, ze geven meer melk”, legt Willem uit. “Daardoor is ook de uitstoot van stikstof, methaan, ammoniak en fosfaat relatief lager.” Uit meerdere onderzoeken blijkt daarnaast dat een langere levensduur zo’n 2000 euro per maand oplevert op een gemiddeld bedrijf met 100 koeien.

“Dat is bij een 8 maanden langere levensduur 24.000 euro per jaar. Terwijl de extra dierenartskosten zo’n 800 euro per jaar zijn”, verduidelijkt Willem aan de hand van een analyse van bedrijfsgegevens van klanten van Flynth.

Tijdens de bijeenkomsten kregen veel erfbetreders inzicht in wat ze anders konden doen om de boer te motiveren rondom de levensduurverlening van melkvee.

Boer motiveren

Momenteel zijn er meerdere bijeenkomsten geweest met erfbetreders. Vooral voeradviseurs waren goed vertegenwoordigd. Daarnaast namen ook een verscheidenheid aan erfebetreders als dierenartsen, accountants en specialisten uit de fokkerij, jongveeopfok, klimaat en huisvesting deel aan de bijeenkomsten. In de bijeenkomsten met erfbetreders is veel gesproken over hoe erfbetreders de boer kunnen helpen op dit onderwerp. “Opvallend is dat erfbetreders vooral snel in de schoenen van de boer stappen en benoemen wat de boer anders kan doen. Terwijl ze veel minder snel geneigd zijn om na te denken over wat ze zelf anders kunnen doen.”

“Dat was meteen ook wel het mooie van de bijeenkomsten”, vertelt Martine. “Veel erfbetreders kregen inzicht in wat ze anders konden doen om de boer te motiveren: hun klanten leren kennen, goed communiceren en luisteren naar de veehouder. Wat is zijn motivatie, wat zou hij anders willen doen? Dat was misschien de grootste les: om de levensduur van koeien te verlengen, hoef je als erfbetreder niet altijd te denken in praktische oplossingen.

Maar kun je je ook afvragen: hoe benader ik de boer en kan ik hem motiveren om ermee aan de slag te gaan? Heb je als erfbetreder wel eens gevraagd: lijkt het je leuk om met het onderwerp aan de slag te gaan?”

‘Heb je als erfbetreder wel eens aan de boer gevraagd: lijkt het je leuk om met het onderwerp aan de slag te gaan?’

Levensduur verlengen is mogelijk

Waarom is het onderwerp levensduur nu zo ingewikkeld dat er (opnieuw) een project aan moet worden gewijd? Willem: “Ik doe al 20 jaar onderzoek naar de levensduur van melkvee en het is heel lastig om de vinger erachter te krijgen waarom het bij de ene boer wel lukt en bij een ander niet. Er zijn boeren die het lukt om de levensduur van hun melkvee probleemloos te verlengen.

Het kan dus wel. We moeten er alleen voor zorgen dat we de motivatie van de boer beïnvloeden. En daarbij kan de erfbetreder een belangrijke rol spelen. De boer en de erfbetreder kennen elkaar goed, ze weten van elkaars beslommeringen en kunnen hen dus zeker motiveren.” Daarbij zullen de argumenten rondom milieu, imago en financieel voordeel de boer moeten kunnen overtuigen. Naast het grotere werkplezier.

“Het langer en beter kennen van de koeien is echt een feest voor de boer”, merkte Willem bij meerdere boeren. “Oudere koeien zijn niet persé meer werk, het is anders werken. Je moet ervoor zorgen dat je de koeien langer gezond kan houden.” ‘

Erfbetreders gemotiveerd

Voor de boer zijn er genoeg voordelen te noemen. Maar wat heeft de erfbetreder eraan om met het onderwerp aan de slag te gaan? “Het is natuurlijk een stikleuk onderwerp”, lacht Willem. Ze merken dat veel erfbetreders gemotiveerd zijn om met het onderwerp aan de slag te gaan. “Ze voelen de maatschappelijke en politieke druk. Maar daarnaast is het natuurlijk mooi als het lukt om samen met de melkveehouder de levensduur succesvol te verlengen. Dat zorgt meteen voor een stuk klantenbinding.”

Erfbetreders voelen zich nu nog met lege handen staan om het onderwerp met de boer te bespreken, bleek uit de bijeenkomsten. “Daarom willen we ook bekijken hoe we erfbetreders kunnen ondersteunen, bijvoorbeeld door het opstellen van een flyer die als gespreksstarter kan dienen.” Daarnaast zouden kengetallen rondom levensduur boeren kunnen helpen om inzichtelijk te maken wat levensduur oplevert, om doelen te stellen en te vergelijken hoe ze het doen ten opzichte van andere boeren. Ook zou volgens Martine meer inzicht in de afvoerredenen kunnen helpen bij een succesvolle aanpak. “Wanneer klauwproblemen de reden voor afvoer zijn, kun je daarop gericht gaan adviseren.”

Aanpak per bedrijf verschillend

Sowieso pleiten Willem en Martine voor een bedrijfsspecifieke aanpak: “Een bedrijf moet zelf gaan bepalen wat voor het bedrijf de optimale levensduur is. Dat is bijvoorbeeld afhankelijk van de productie. Bij intensieve bedrijven ligt de levensduur gemiddeld lager dan bij bedrijven waar de koeien vaker in de weide lopen.” Het is ook zeker niet de bedoeling dat elke boer ‘zomaar’ z’n vee langer gaat aanhouden.

“Het moet wel verantwoord gebeuren”, benadrukt Willem. Dat betekent concreet dat er maatregelen nodig zijn om de koeien gezond ouder te laten worden. Tijdens de bijeenkomsten werd voeding het vaakst genoemd als punt waarop nog winst te behalen valt, vooral tijdens de opfok en transitieperiode. Maar ook verbeteringen op het gebied van hygiëne, klimaat, genetica of management kunnen bijdragen aan het succesvol ouder laten worden van de koe. Willem: “Doordat erfbetreders op veel verschillende bedrijven komen, weten ze vaak op welke gebieden de melkveehouder nog winst kan behalen.”

Maar voordat de erfbetreder concrete adviezen kan geven, is het nodig om de kennis van erfbetreders rondom levensduur te vergroten en hen handvatten te geven om er samen met de boer werk van te maken. Willem: “En zo de motivatie te vergroten.”

‘Er kleven vooroordelen aan een langere levensduur, zoals hogere dierenartskosten, meer werk en ‘gedoe met bejaarde koeien’. Toch blijkt dat een langere levensduur zo’n 24.000 euro per jaar oplevert op een gemiddeld bedrijf. Terwijl de extra dierenartskosten zo’n 800 euro per jaar zijn’

Mark Dielissen: ‘Een goede transitie zorgt voor minder problemen’

Deel dit artikel

Tessa Nederhoff