“Transport en processen in fabrieken worden duurder. Dat werkt vervolgens door in de hele keten met hogere productiekosten voor veehouders.” Toch is de impact niet voor iedereen gelijk als gevolg van keuzes in voorraadvorming, contracten en hedgen. Daardoor ontstaan volgens Wunnekink verschillen in concurrentiepositie, wat voor de sector als totaal niet gunstig is. Voor de langere termijn ligt de zorg vooral bij de beschikbaarheid van grondstoffen en ingrediënten van premixen.
Naarmate de crisis langer duurt, komt vooral de beschikbaarheid van aminozuren uit Azië meer onder druk te staan. Veel aminozuren en vitamines zijn chemisch-industriële producten met een hoge energie-input. Deze markten reageren snel en scherp, zelfs als er geen fysieke blokkade is. Er zijn nu nog geen directe tekorten, maar als de situatie zo blijft, sluit Wunnekink in de tweede helft van het jaar problemen niet uit.
Daarnaast worden kunstmeststromen geraakt. Dat kan doorwerken in de mondiale landbouwproductie en daarmee op de beschikbaarheid en kosten van grondstoffen voor de (nog) langere termijn, zoals RaboResearch recent waarschuwde. Overigens reageren de grondstofbeurzen nog opvallend rustig. Grondstoffenmarkten zijn complex en van veel factoren afhankelijk.
Werkgroep crisisbeheer
Wunnekink benadrukt dat de sector zich niet op korte termijn kan losmaken van deze afhankelijkheden, maar wel stappen zetten. “Het is geen kwestie van paniek, wel van bewustwording.” Binnen Nevedi is een werkgroep crisisbeheer actief. Die verzamelt data over herkomst van grondstoffen, geopolitieke risico’s en alternatieve bronnen. Ook wordt gekeken naar opslagcapaciteit en strategische voorraden.
In een aantal Europese landen wordt al gewerkt met monitoring van voorraden of strategische buffers. Volgens Wunnekink vraagt dit uiteindelijk om een Europese aanpak, waarbij ook de Europese brancheorganisatie Fefac betrokken is. “Dit kun je niet als Nederland alleen oplossen. Een gezamenlijke visie is nodig om minder kwetsbaar te worden.”








