Verlaging van het eiwit- en energiegehalte van vleeskuikenvoeders zorgt voor minder uitstoot van broeikasgassen en stikstof, maar verslechtert normaal gesproken de technische en economische resultaten. “Toevoeging van additieven kan deze negatieve effecten ongedaan maken”, zegt Willem Smink van Feed Innovation Services, die het onderzoek coördineerde.

Lagere CFP

Alle relevante grondstoffen en additieven die kunnen worden opgenomen in diervoeders hebben een carbon footprint (CFP). Zo hebben circulaire grondstoffen (bijvoorbeeld restproducten vanuit de levensmiddelenindustrie) die in diervoeders worden hergebruikt een lagere CFP dan voedergewassen die van ver komen en worden geteeld met veel input van kunstmest.

De negatieve effecten van emissiearme voeders op de technische en economische resultaten kunnen worden weggenomen door gebruik te maken van additieven.

Stikstofreductie

“Om extra stikstofreductie in de vleeskuikenhouderij te bereiken, kunnen we het ruweiwitgehalte van de voeders verlagen, maar de productieprestaties mogen natuurlijk niet afnemen”, legt Smink uit. Via zeven Gelderse bedrijven is daarom twee jaar geleden een project opgestart om diervoeders te ontwikkelen die leiden tot een lagere carbon footprint en minder stikstofverliezen per eenheid dierlijk eindproduct. Het project richt zich op verschillende diersoorten en op zowel nutritionele als technologische maatregelen.

Het project wordt ondersteund door EFRO Oost (zie kader). In een vleeskuikenproef met vier proefgroepen is onderzocht hoe voeders kunnen worden geoptimaliseerd. Kunnen we een voer samenstellen dat de emissies van broeikasgassen en stikstof terugdringt, met behoud of zelfs verbetering van de productieprestaties van de kuikens en de economische bedrijfsresultaten? Dat blijkt het geval.

Verdunde voeders

De onderzoekers vergeleken de koolstofvoetafdruk van een standaard vleeskuikenvoer (positieve controle, PC) met een voer met een 3 procent lager gehalte aan metaboliseerbare energie en verteerbare aminozuren (negatieve controle, NC). Uit de doorrekening blijkt dat het ruweiwitgehalte van het energie- en eiwitarme voer 5 procent lager was en dat de koolstofvoetafdruk 13 procent lager was in het minder geconcentreerde voer: het PC-voer heeft een carbon footprint van 2032 g CO2 -eq per kg en het NC-voer heeft een CFP van 1685 g CO2-eq per kg.

‘De toevoegingen compenseerden het lagere saldo ruimschoots’

Slechtere technische resultaten

Tabel 1 laat zien dat de verdunning van het voer de technische resultaten verslechterde: een 3 procent lager aminozuren- en energiegehalte leidde tot een significant verslechterde groei en voederefficiëntie van ongeveer 3 tot 4 procent. De voerverdunning had gunstige effecten op de emissies. Het minder geconcentreerde voer had een lagere voerprijs, maar het saldo (opbrengsten minus voerkosten) was ook iets lager bij de verdunde voeders. In de vleeskuikenproef waren twee proefbehandelingen opgenomen om te onderzoeken of voeradditieven die negatieve consequenties kunnen wegnemen. Dat bleek het geval.

Additieven

Toevoeging van de natuurlijke additieven Ropadiar (gebaseerd op natuurlijke oregano-olie) en Nuada (met bioresonantie geactiveerd krijt) leidde tot een iets hogere verteerbaarheid en uiteindelijk tussenliggende technische resultaten (zie tabel 1). “Mogelijk speelde een positief effect op de diergezondheid hierbij een rol”, denkt Smink.

Toevoeging van Ropadiar en Nuada aan de voeders leidde tot een verbetering van de eiwitefficiëntie, met behoud van het gunstige effect van voerverdunning op emissies. De toevoegingen compenseerden de lagere opbrengst minus voerkosten ruimschoots, tot zelfs hogere waarden dan in de positieve controle.

Milieuaspecten

Het minder geconcentreerde voer leidde tot een numeriek hogere eiwitefficiëntie en daarmee tot minder eiwitverliezen. Toevoeging van de additieven Ropadiar en Nuada gaf nog een paar procent minder eiwitverlies en een hogere eiwitefficiëntie. De carbon footprint van het voer met additieven was ongeveer 15 procent lager in vergelijking met het onverdunde standaardvoer. De energieconversie was gelijk tussen het geconcentreerde en minder geconcentreerde voer.

Lagere saldo gecompenseerd

Een 3 procent lagere concentratie aan nutriënten leidde tot lagere broeikasgas- en stikstofemissies, maar gaf ook een 3 tot 4 procent lagere groei en voerbenutting. De voerprijs was lager, maar het economische eindresultaat was eveneens iets lager bij het minder geconcentreerde voer. Toevoeging van oregano-olie en geactiveerd krijt aan het verdunde voer bracht de technische resultaten weer op peil en leidde tot het beste economische resultaat.

De voeders met de additieven gaven de beste milieutechnische resultaten. Uit de studie blijkt dat voeraanpassingen de koolstofvoetafdruk en de eiwitverliezen in de vleeskuikenhouderij kunnen verlagen. De kuikens gevoerd op de voeders met de additieven gaven de beste milieutechnische resultaten. De eiwitverliezen waren tot zeven procent lager in de negatieve controle plus additieven. De negatieve effecten van emissiearme voeders op de technische en economische resultaten kunnen worden weggenomen door gebruik te maken van voedertoevoegmiddelen. “De toevoegingen compenseerden het lagere saldo ruimschoots tot zelfs hogere waarden dan de positieve controle”, concludeert Smink.

Project emissiearm veevoer

Zeven bedrijven in Oost-Nederland zijn in 2000 gestart met een project om te onderzoeken hoe broeikasgasemissies en stikstofuitstoot uit de veehouderij kunnen worden gereduceerd. Dit project wordt ondersteund vanuit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Oost (EFRO), via de provincies Overijssel en Gelderland. In een recent deel van het onderzoeksproject (zomer 2022) is door Oriolus Feed Support (OFS), Agrivital en Feed Innovation Services (FIS) aandacht besteed aan de aspecten koolstofvoetafdruk en eiwitverbruik in de vleeskuikenvoeding.

Deel dit artikel

Carolien Makkink