De Europese Unie blijft tot 2035 een sterke speler in de wereldwijde agrarische sector. Dat blijkt uit het recent gepubliceerde EU Agricultural Outlook-rapport. De EU blijft netto-exporteur van agrarische producten, de broeikasgas- en ammoniakemissies nemen naar verwachting af en de vraag naar diervoer daalt. En dat komt niet alleen door een daling van de hoeveelheid landbouwhuisdieren.
De vraag naar diervoeder in de EU zal naar verwachting dalen door een verminderde productie van varkensvlees en rundvlees en een krimp van de melkveestapel. Het gaat om een verwachte daling van 2,2 procent tussen 2024 en 2035. Er wordt een verschuiving voorspeld van intensieve productiesystemen naar extensieve systemen, waardoor gras in het rantsoen een belangrijke rol zal gaan spelen. Ook daalt de vraag naar mengvoer door efficiënter gebruik van voer. De voerefficiëntie kan verbeteren door verbeteringen in diergenetica en gerichte voerstrategieën. Daarentegen zou de vraag naar pluimveevoer kunnen toenemen door de vraag van consumenten naar langzaam groeiend pluimvee.
Eiwitgehalte bepaalt vraag
Het gebruik van voer met een gemiddeld eiwitgehalte (met onder meer maisgluten, ddgs en weipoeder) zal naar verwachting het sterkst dalen (-15,7 procent). Het gebruik van eiwitarm veevoer (met minder dan 15 procent eiwit, met onder meer granen, bietenpulp en melasse) zal naar verwachting met 1,5 procent dalen. Dit is te wijten aan het afnemende gebruik van granen in veevoer (waarvan de vraag naar verwachting met 2,6 miljoen ton zal dalen in 2035). De vermindering van het gebruik van eiwitrijk voer wordt veroorzaakt door een lagere vraag als gevolg van zorgen van consumenten over het milieu, zoals zorgen over de import van sojameel voor gebruik in voer.
Voerprijzen stijgen
De nominale voerprijzen in de EU zullen naar verwachting tegen 2035 stijgen, in lijn met de nominale voerprijzen wereldwijd. Aangezien de meeste graanprijzen in 2022 een piek bereikten, wordt aangenomen dat de voerprijzen na een daling in 2024 na 2025 weer stijgen.
Minder afhankelijk van soja-import
De EU ondersteunt de teelt van eiwitrijke gewassen zoals soja en peulvruchten. Dit kan leiden tot een afname van de afhankelijkheid van import van eiwitrijke gewassen, hoewel de EU netto-importeur van soja en andere oliehoudende zaden blijft.
Klimaatverandering en druk op natuurlijke hulpbronnen zoals water en bodem blijven uitdagingen voor de groei van de landbouwproductiviteit. De inzet van precisielandbouw en digitale technologieën zal bijdragen aan het verbeteren van de opbrengsten, maar deze groei blijft marginaal door beperkingen in beschikbare inputs, zoals kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen.
Vleesproductie en consumptie
De EU blijft zelfvoorzienend in de productie van vlees, maar er zijn duidelijke trends zichtbaar in consumptie en productiepatronen: De consumptie van rundvlees daalt door hoge prijzen en zorgen over duurzaamheid. De productie krimpt verder door lage winstgevendheid en strengere duurzaamheidsregels. EU-exporten van rundvlees blijven stabiel, maar exporten van levende dieren nemen af. De consumptie van varkensvlees zal afnemen door maatschappelijke kritiek op intensieve productiesystemen en zorgen over duurzaamheid. De productie daalt, terwijl de exportvolumes vrijwel stabiel blijven.
Pluimvee blijft profiteren van een gezonde reputatie en lagere kosten. De productie groeit, zij het in een lager tempo dan voorheen. Uitbreiding wordt beperkt door milieuwetgeving, en vogelgriep blijft een risico.
Hoewel de productie daalt, blijven consumptiepatronen stabiel door culturele tradities. Import uit Nieuw-Zeeland zal naar verwachting toenemen dankzij handelsakkoorden.
Duurzaamheid centraal
Het rapport benadrukt dat de landbouwsector een cruciale rol speelt in het bereiken van klimaat- en milieudoelen. Tussen nu en 2035 wordt een daling van broeikasgas- en ammoniakemissies verwacht. Dit wordt toegeschreven aan minder dieren, een kleiner landbouwoppervlak en de implementatie van duurzame landbouwpraktijken zoals verbeterde bodem- en meststofbeheer. Beleidsmaatregelen onder het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) stimuleren deze transitie.
Export en toegevoegde waarde
De EU blijft een netto-exporteur van agrarische producten, waarbij de focus steeds meer verschuift naar hoogwaardige exportproducten zoals kaas, wei en andere zuivelproducten met toegevoegde waarde. Voor vleesexport wordt verwacht dat de EU-markten stabiel blijven, terwijl de export van plantaardige eiwitproducten kan toenemen door een groeiende wereldwijde vraag.
Veranderende consumentenvoorkeuren
De consumptie van vlees daalt licht, voornamelijk bij rund- en varkensvlees, terwijl plantaardige eiwitbronnen zoals peulvruchten aan populariteit winnen. Zuivelconsumptie blijft stabiel, maar er is groei in vraag naar producten met toegevoegde waarde, zoals functionele of verrijkte zuivelproducten. Consumenten blijven duurzaamheid belangrijk vinden, wat leidt tot een langzame maar gestage verandering in voedingspatronen.
Uitdagingen en kansen
Het rapport wijst op onzekerheden door geopolitieke spanningen, klimaatverandering en volatiliteit in oogstopbrengsten. Innovatie in landbouwtechnologie, efficiënter gebruik van grondstoffen en beleid ter ondersteuning van duurzame landbouw bieden echter kansen om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Met dit rapport benadrukt de EU de noodzaak van een veerkrachtige en duurzame landbouwsector die kan bijdragen aan mondiale voedselzekerheid en klimaatdoelen. De sector zal zich moeten aanpassen aan veranderende marktomstandigheden en consumentenvoorkeuren om concurrerend te blijven in een snel veranderende wereld.








