Schothorst Feed Research organiseerde in juni de vijfdaagse Feeds & Nutrition Course. Ook in deze editie kregen de cursisten weer een volledig aanbod aan informatie over alle aspecten van diervoeding. In de 12e editie van de cursus was er speciale aandacht voor actuele onderwerpen, zoals dierwelzijn en de impact van veehouderij en diervoeding op het milieu.

De snelgroeiende vleeskuikens zijn vervangen door nieuwe trager groeiende concepten. Dat zorgt voor uitdagingen voor fokkerij, management en voeding.

De cursus van Schothorst Feed Research (SFR) trekt elk jaar een groot aantal deelnemers uit verschillende landen. “Dat heeft voor mij een meerwaarde, omdat ik dan van andere cursisten hoor hoe elders wordt omgegaan met vraagstukken waar ik ook mee worstel”, vertelt een deelnemer. Door de modulaire opbouw kan iedere deelnemer zelf een programma samenstellen. Dat maakt de cursus geschikt voor verschillende doelgroepen, vertelt Francesc Molist, manager Research & Development bij SFR.

Internationaal en interactief

Het cursusprogramma biedt voor elk wat wils: mensen die vanuit een andere branche zijn overgestapt naar de diervoedersector krijgen in één week relevante en actuele kennis aangeboden. Mensen die al langer in de sector werken, vinden de week in Zaandam een mooie opfriscursus. Mensen die in hun werk zijn overgestapt van één diersoort naar een andere, worden voorzien van up-to-date kennis over hun nieuwe werkveld. Omdat de experts van SFR hun kennis in kleine groepjes delen, wordt interactie met de specialist en met medecursisten gestimuleerd.

Verlaagd eiwitgehalte pluimvee

In de module met als thema toegepaste pluimveevoeding gaf Ellen van Eerden, pluimveeonderzoeker bij SFR, een overzicht van de specifieke kenmerken van het maagdarmkanaal en de verteringsdynamiek bij pluimvee. Lotte Stokvis van SFR ging in op verschillende aspecten van voeders met een verlaagd eiwitgehalte voor pluimvee. “Een verlaagd ruweiwitgehalte is raadzaam om de uitstoot van stikstof naar de omgeving te reduceren, maar het vereist wel voeraanpassingen om ervoor te zorgen dat de dierprestaties en de diergezondheid niet achteruitgaan”, legt zij uit.

Toevoeging van synthetische aminozuren, maar ook aanpassing van de ratio tussen zetmeel en vet kan daarbij behulpzaam zijn. Stokvis benadrukt dat formuleren op verteerbare aminozuren en een focus op een ideaal aminozurenprofiel de basis zijn, maar dat ook de elektrolytenbalans belangrijk is.

Groei vertragen

Om het dierwelzijn in de vleeskuikenhouderij te verbeteren, schakelen pluimveehouders over op trager groeiende rassen. De ‘plofkip’ is vervangen door nieuwe concepten, zoals het Beter Levensterrensysteem. Dat zorgt voor uitdagingen voor fokkerij, management en voeding, zegt Sharon van der Vaart van SFR. “Om de groei te vertragen, kunnen we minder voer of verdunde voeders, met een lager energiegehalte, verstrekken, of meel in plaats van pellets voeren.

Maar deze strategieën kunnen ook weer welzijns- of milieuproblemen veroorzaken”, waarschuwt zij. “Voerbeperking of verdund voer kan ertoe leiden dat de dieren honger hebben. Onder warme omstandigheden – hittestress – kan de opname van meelvoeders te laag worden vanwege de warmteproductie die gepaard gaat met voeropname. Bij een lagere groeisnelheid en een hogere voederconversie nemen de emissies per kilogram vlees juist weer toe en daalt het aandeel borstvlees.

Bij een lagere groeisnelheid moeten we dus extra aandacht geven aan de formulering van optimale voeders en concepten ontwikkelen die de balans tussen welzijn, milieu en productie-efficiëntie optimaliseren”, benadrukt Van der Vaart.

‘Maar deze strategieën kunnen ook weer welzijns- of milieuproblemen veroorzaken’

Methaanemissie herkauwers reduceren

In de modules over herkauwervoeding werd onder meer aandacht besteed aan voerstrategieën die de emissie van methaan kunnen reduceren, een actueel onderwerp, met name voor de melkveehouderij. SFR-rundveespecialist Marije van Tol vertelde er meer over en ging vooral in op praktisch toepasbare maatregelen voor methaanreductie. “Rantsoenen met minder NDF en meer gemakkelijk fermenteerbare koolhydraten genereren minder methaan in de pens. Sturen op ruwvoerkwaliteit, verhoging van de krachtvoer:ruwvoer-ratio en aanpassing van de gras:mais-ratio zijn hierbij opties”, vertelt zij. “Maar een beter verteerbaar rantsoen kan wel leiden tot een hogere drogestofopname, wat de methaanvorming weer doet toenemen.”

Ook hier draait het dus weer om de balans. Een hoger vetgehalte in het rantsoen remt de vezelafbrekende bacteriën in de pens en vermindert daardoor de methaanvorming. Daarnaast zijn er tegenwoordig additieven op de markt die via verschillende werkingsmechanismen de methaanvorming en -emissie reduceren. “De effectiviteit van deze additieven verschilt: soms zien we in vitro wel een effect, maar in de praktijk niet. Ook zien we dat soms een aanvankelijk gunstig effect na enige tijd weer uitdooft, omdat de microbiota in de pens zich aanpassen”, zegt Van Tol.

SFR heeft het E-Dairy model ontwikkeld waarmee (onder meer) de methaanvorming in de pens en de dikke darm kan worden voorspeld uit rantsoenkenmerken. Dit model is behulpzaam voor nutritionisten en veehouders om een optimaal rantsoen te formuleren voor melkvee.

Toegenomen toomgrootte

In de modules over varkens was veel aandacht voor de invloed van voer op de verschillende diercategorieën. Daarbij is de kernvraag hoe we kunnen voldoen aan de nutritionele behoeften van zeugen, biggen en vleesvarkens, met aandacht voor diergezondheid en -welzijn. Zo werden dilemma’s gesignaleerd tussen productie-efficiëntie en darmgezondheid en tussen reproductieprestaties en levensduur van zeugen. Door de toegenomen toomgrootte staan de vitaliteit en de levensvatbaarheid van de biggen onder druk, vertelt Xandra Benthem de Grave van SFR.

De varkensspecialisten van SFR leggen uit dat optimale voeding van de zeug tijdens de dracht de basis legt voor vitale tomen. “Sturen op het conditieverloop van de gelt en de zeug in de verschillende levensfases geeft een optimale start voor de biggen en verlengt de reproductieve levensduur van de zeug”, zegt Benthem de Grave. “Fasevoeding en precisievoeding maken het mogelijk om gelten en zeugen in elke fase – opfok, vroege dacht, late dracht, rond werpen en tijdens de lactatie – een optimale voersamenstelling te bieden”, legt zij uit.

Rondom werpen zijn er ook nutritionele mogelijkheden om het werpproces te vergemakkelijken en de biest- en melkgift te stimuleren, en dat komt de bigvitaliteit ten goede, vertelt Anne Huting van SFR. Om dat te realiseren, adviseert zij om de elektrolytenbalans in het voer een week vóór werpen te verlagen, door bijvoorbeeld natriumbicarbonaat aan het voer toe te voegen. “Dit verlaagt de urine-pH en daarmee de kans op infectie van de urinewegen”, legt zij uit. Voldoende vezels in het late-dracht-voer zijn belangrijk om constipatie tijdens het werpen te voorkomen.

Deel dit artikel

Carolien Makkink