Wendy Pearson van de Universiteit van Guelph besprak in een door Balchem georganiseerd webinar verschillende nutraceuticals - een categorie tussen voeding en geneesmiddel - die de gezondheid van gewrichten van paarden en gezelschapsdieren kunnen ondersteunen. De keuze is reuze, maar ook moeilijk te maken. Er zijn veel plantaardige - natuurlijke - stoffen bekend die worden ingezet als geneesmiddel of additief. Bekende voorbeelden zijn taxol, morfine, kinine, linolzuur, thymol, curcumine en salicylzuur. “Voedingssupplementen zijn geen geneesmiddel, maar aanvullingen die de gezondheid en de functie van gewrichten ondersteunen”, legt Pearson uit.

Omdat gewrichtsproblemen vaak voorkomen bij honden en paarden, is de markt voor supplementen groot. “Gewrichtssupplementen zijn bij paarden de grootste categorie nutraceuticals”, vertelt Pearson. “Bijna de helft van de supplementen die bij paarden worden gebruikt, dienen ter ondersteuning van de gewrichten. Zo’n 60 tot 70 procent van de sportpaarden in NoordAmerika krijgt zo’n supplement.”

Ook bij supplementen voor gezelschapsdieren is gewrichtsondersteuning de belangrijkste categorie. Hiervoor worden onder meer methylsulfonylmethaan (MSM), producten op basis van glucosamine, omega-3-oliën, spirulina en kruidenmengsels ingezet.

‘Soms wordt geschermd met wetenschappelijke publicaties’

Twijfelachtige onderbouwing

Huisdier- en paardeneigenaren hebben behoefte aan producten waarmee hun dier ook op latere leeftijd makkelijk en pijnvrij kan blijven lopen en rennen. Er zijn verschillende producten op de markt die dit claimen, maar de wetenschappelijke onderbouwing is soms twijfelachtig en het effect in de praktijk beperkt, waarschuwt Pearson.

Huisdiereigenaren zien soms wel en soms nauwelijks effect van de producten die zij hun hond of kat geven, laat zij zien. “Specifieke dieetvoeders en omega-3-vetzuren werken in de praktijk goed; daar rapporteert slechts 10 tot 20 procent van de baasjes geen effect te zien. Bij producten met chondroïtine ziet bijna 90 procent van de huisdiereigenaren geen enkele verbetering.” Pearson wijst erop dat de claims die producenten op hun product leggen, zeker niet altijd worden waargemaakt.

Voedingssupplementen zijn geen geneesmiddel, maar aanvullingen die de gezondheid en de functie van gewrichten ondersteunen.

“‘Science sells’, dus vaak wordt er wel een wetenschappelijke onderbouwing gegeven. Maar kijk daar kritisch naar”, adviseert Pearson. “Soms wordt er geschermd met wetenschappelijke publicaties over stoffen die niet overeenkomen met de samenstelling van het product, bijvoorbeeld beeld omdat andere componenten, andere gehalten van actieve stoffen of andere diersoorten zijn onderzocht.”

Zij geeft als voorbeeld een supplement dat Echinacea bevat, een stof waarvan bewezen is dat deze het aantal rode bloedcellen verhoogt en de immuuncompetentie verbetert. “Maar het bevat ook lycopeen, waarvan is vastgesteld dat het leidt tot een daling van het volume aan rode bloedcellen.”

Etiket goed bestuderen

Het is dus zeker raadzaam om het etiket van een supplement goed te bestuderen. Maar ook daar kunnen problemen ontstaan: Oke et al. (2006) vergeleken de glucosaminegehaltes in meer dan twintig commerciële supplementen voor gewrichtsondersteuning bij paarden. Uit die studie bleek dat sommige producten meer dan twee keer zoveel glucosamine bevatten als op het etiket vermeld stond. Vijf producten bevatten significant minder glucosamine en in één supplement werd zelfs helemaal geen glucosamine aangetroffen, terwijl op het label 11 mg per 50 mg product werd vermeld.

Bij deze supplementen is er dus een risico op over- of juist onderdosering. In slechts 8 van de 23 supplementen kwam het geanalyseerde gehalte overeen met de claim op het etiket. De werking van de meeste supplementen voor gewrichtsondersteuning is dus onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd. De dosis, de samenstelling, de biologische beschikbaarheid en de kwaliteit bepalen in belangrijke mate de werkzaamheid. Het is voor eigenaren dan ook niet eenvoudig om het kaf van het koren te scheiden wanneer zij een effectief supplement zoeken om de gewrichten van hun dier te onder-steunen. Dierenartsen met expertise in nutra-ceuticals kunnen hierin adviseren.

Het spanningsveld tussen wetenschap en marketing bij nutraceuticals: hoewel claims vaak wetenschappelijk lijken onderbouwd, is het bewijs voor de effectiviteit van gewrichtssupplementen voor dieren geregeld beperkt of inconsistent. Kritische evaluatie van data, samenstelling en dosering blijft essentieel.

Deel dit artikel

Carolien Makkink