Het onderzoeksteam deed ook onderzoek in het veld. Op de foto: Cassio Flavio Fonseca de Lima, Ive De Smet, Xiangyu Xu en Lisa Van den Broeck.

Voedergewassen kreunen hard onder het veranderend klimaat. Artificiële intelligentie (AI) kan volgens het Belgische VIBUGent Centrum voor Planten Systeembiologie en de North Carolina State University (VS) helpen om de gewassen te verbeteren en klimaatbestendiger te maken. Beide onderzoeksinstellingen doen hiernaar samen intensief onderzoek.

Willen we onze planten genetisch bestendig maken tegen hitte en droogte, dan is het volgens de onderzoekers belangrijk te weten welke genen en eiwitten hiertoe bijdragen. Dat is een moeilijke opdracht. Een plant bevat immers tienduizenden verschillende eiwitten. De kracht van een plant wordt niet bepaald door één eiwit, maar door complexe, onderling verbonden biochemische netwerken.

Artificiële intelligentie kan helpen om de eiwitten te ontrafelen en in kaart te brengen.

Er wordt concreet gebruikgemaakt van deep learning, een vorm van artificiële intelligentie waarbij een systeem zelf leert om patronen te herkennen en op basis daarvan beslissingen neemt.

Tienduizenden eiwitten

De onderzoekers maakten gebruik van data van publieke datasets en andere organismes om een netwerk te trainen dat inzicht moet bieden in de tienduizenden eiwitten die een plant bevat. “Via artificiële intelligentie kunnen bepaalde functies aan eiwitten van sojaplanten worden toegekend”, zegt Lisa Van den Broeck, onderzoekster aan de North Carolina State University.

“Het netwerk is getraind op bijna 8 miljoen eiwitten, waardoor we een hoge nauwkeurigheid krijgen. Door daar artificiële intelligentie op los te laten krijgen we een volledig overzicht van bepaalde eiwitten. We ontrafelen wat er nu met dat eiwit precies aan de hand is en kunnen nu voorspellingen doen voor eiwitten waarvan de functie nog niet bekend is. We gaan na wat het effect van koude en hitte op de eiwitten in het blad of tijdens zaadontwikkeling is. Maar er zijn andere factoren die daarbij betrokken zijn en ook een impact gaan hebben, zoals droogte, biotische stress, nutriënten in de bodem, …”

Nieuwe inzichten

AI moet de onderzoekers meer inzichten geven in het verbeteren en klimaatbestendiger maken van (voer)gewassen. “Dankzij AI kunnen we het systeem beter in kaart brengen en gebruiken, zodanig dat we kunnen inzetten op de juiste factoren”, zegt Ive De Smet, groepsleider van het Center for Plant Systems Biology. “Als er een bepaald gen of eiwit een rol speelt in hitte, kunnen we dat bijvoorbeeld uitschakelen.

Dan krijg je zeker een niveau van hittetolerantie. Als je naar één gen kijkt, kunnen er wel altijd neveneffecten optreden die je niet had kunnen voorspellen. AI helpt om zo veel mogelijk kennis samen te brengen om zeer gericht in te grijpen en bepaalde neveneffecten te voorkomen, zoals verminderde groei.”

Hittestress

Recent zette het VIB-UGent Centrum voor Planten Systeembiologie AI in om hittestress te analyseren. In een onderzoek werden soja, tarwe, en zandraket met elkaar vergeleken. “Daar is een belangrijk eiwit naar voren gekomen waarvan we zeker weten dat het een belangrijke rol speelt in temperatuurstress”, zegt De Smet. “We zien dat bij hoge temperaturen plantenorganen zich strekken, waardoor er een ijlere structuur ontstaat. Dan krijg je een verkoelend effect. We hebben eiwitten gevonden die onder bepaalde temperatuuromstandigheden daar een belangrijke rol gaan spelen.”

Robuustheid

Het project van het VIB-UGent Centrum voor Planten Systeembiologie dat aan de basis van deze bevindingen in soja ligt, is gericht op zowel soja als diervoeder als voor menselijke consumptie. De methodologie en de verschillende vormen van AI kunnen vandaag de dag al volop worden gebruikt en ingezet om (voer)gewassen te verbeteren en klimaatbestendig te maken. AI wordt in de sojateelt bijvoorbeeld gebruikt om te herkennen welke genen bijdragen tot de robuustheid van een plant.

De technologie kan voorspellen welke locaties in het genoom van de plant bijdragen tot gewasverbetering. “De systemen die verder zijn uitgewerkt, kunnen al worden toegepast”, zegt Van den Broeck. “Die worden breed gebruikt omdat we erin slagen om die grote hoeveelheid data te gaan verwerken. AI is zeker een grote en belangrijke stap vooruit om de gigantische hoeveelheid data waarover we beschikken te kunnen verwerken en gericht de juiste informatie te isoleren.”

Brede toepassing

De Smet benadrukt dat deze methode veel breder kan worden toegepast dan enkel op sojaplanten. “De methode zoals wij ze nu hebben voorgesteld en verder aan het uitdiepen zijn, beperkt zich niet tot soja en koude of hitte”, zegt De Smet. “Dit is echter basisonderzoek en het zal nog wel wat tijd kosten voor dit effectief kan worden geïmplementeerd in veredelingsprogramma’s.”

De onderzoekers benadrukken dat er nog meer toepassingsmogelijkheden voor AI in combinatie met gewassen zijn, zoals het bestrijden en voorkomen van ziektes. “Het belangrijkste is veel data hebben”, zegt Van den Broeck. “Hoe meer informatie je hebt, hoe beter je voorspellingen en algoritmes kan hebben.” Er zijn wel uitdagingen voor de ontwikkeling van een AI-model.

Verschillende onderzoekslijnen

Er lopen de dag van vandaag al verschillende onderzoekslijnen binnen het VIB-UGent Centrum voor Planten Systeembiologie die gebruikmaken van AI. Er werden onder meer stappen gezet om artificiële intelligentie in te zetten om het (voer-) gewas soja te verbeteren en klimaatbestendig te maken. Heel concreet werd er een softwaretool ontwikkeld die sojagewassen moet wapenen tegen het veranderend klimaat.

Het VIB zet de komende jaren dan ook fors in op de ontwikkeling van AI. Door het toenemend belang van AI wordt momenteel een nieuw centrum rond artificiële intelligentie opgericht. De bedoeling is om de technologie nog breder te ontplooien binnen verschillende onderzoeksdomeinen van de onderzoeksinstelling.

‘Door AI kunnen we sneller en gerichter tot optimale variëteiten komen’

Wereldbevolking

AI is volgens de onderzoekers een van de oplossingen om de wereldbevolking te blijven voeden. “We moeten voedselzekerheid krijgen tegen 2050”, zegt De Smet. “De bevolking blijft groeien. Er zijn veranderende klimatologische omstandigheden. Daarom moeten we op korte termijn ingrijpen. De CO2-uitstoot moet naar beneden. We komen in tijdsnood. Door het inzetten van AI, kunnen we sneller en gerichter tot de optimale variëteiten komen die de optimale opbrengsten hebben. We zullen met de kennis en nieuwe technologieën nieuwe oplossingen voor de veevoederindustrie vinden. Vanuit de wetenschap wordt hard gewerkt om voedselzekerheid te hebben op verschillende niveaus.”

AI wordt in de sojateelt bijvoorbeeld gebruikt om te herkennen welke genen bijdragen tot de robuustheid van een plant.

Deel dit artikel

Matthias Vanheerentals