Het nieuwe (competentiegericht) werven is gefocust op skills en vaardigheden, niet op diploma’s.
Solliciteren? Nergens voor nodig. Op Schiphol kun je als verkeersregelaar zonder diploma aan de slag. Bij uitzendbureau Timing worden monteurs in opleiding ook zonder ervaring aangespoord om te reageren. House of Bèta biedt traineeships aan in de ICT, zonder vooropleiding. Operator zonder diploma? Kom maar binnen. Logistiek medewerkers, pré-sales engineers en technische productiemedewerkers zijn ook welkom. Zonder startkwalificaties.
De juiste vinkjes?
Kandidaten werven die niet het juiste diploma of cv hebben is helemaal 2025. En toch ook weer niet. Nog steeds eindigen talloze vacatureteksten met de woorden ‘alleen mensen met een diploma hoeven te reageren’ of ‘schrijf alleen een brief als je de juiste startkwalificaties hebt’.
Deze traditionele manier van personeel werven is moeilijk uit te bannen, maar lijkt te zijn uitgewerkt. Dat is niet zo gek want: de ideale kandidaat heeft al een baan en geschikte kandidaten zonder startkwalificaties worden buitengesloten.
Om die redenen is het nieuwe (competentiegericht) werven gefocust op skills en vaardigheden, niet op diploma’s. Steeds meer recruitmentbureau’s specialiseren zich erin. Een zoektocht op internet levert al snel een aantal namen op: IQ Search, Hire Heroes, Equalture, Exactpi, Profield en Swipe4Work willen vooral weten wat kandidaten kunnen en zijn minder geïnteresseerd in het zetten van ‘de juiste vinkjes’. Voor zij-instromers, schoolverlaters zonder diploma en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt ontstaan daarom nieuwe mogelijkheden.
Knippen en plakken
Medeoprichter Marten de Vries van recruitmentbureau Skills Based constateert dat de markt voor werving en selectie niet meer functioneert: “Vooral voor starters op de arbeidsmarkt is het momenteel een grote puinhoop. De verwachtingen van kandidaten en bedrijven liggen mijlenver uit elkaar. Cowboy-recruiters, die de business helemaal niet snappen, zijn wel handig in het schuiven met cv’s en het maken van vacatureteksten met ChatGPT. Inderdaad, knippen en plakken. 90 procent van alle vacatures zijn kopieën. Kandidaten worden overspoeld met reclames en lokkertjes, zoals een laptop van de zaak. Zo worden veel clicks gegenereerd, maar de juiste kandidaat wordt niet gevonden.”
Starters als grootste kracht
Skills Based doet het anders. De Vries: “We zorgen dat bedrijven starters weer gaan zien als hun grootste kracht en dat starters met plezier naar hun werk gaan. Met een uitgebreide intake krijgen we een goed beeld van de kans op een match. Wat gaat de kandidaat doen? Valt het werk te leren? Wat moet iemand nou écht kunnen? Best veel functies zijn redelijk makkelijk te leren ‘on the job’.
Ook de bedrijfscultuur brengen we in kaart. Plaats je een vrije geest in een team met een micromanager, dan ben je zo iemand snel kwijt. Hetzelfde geld voor mensen die extra begeleiding nodig hebben, maar aan hun lot worden overgelaten en bezwijken onder de werkdruk. Wat we veel zien, is dat werk in de schoenen wordt geschoven van mensen die dat helemaal niet kunnen. Een creatieve grafisch designer die ineens ook klantcontact, contracten en registraties moet doen, loopt daarop leeg.”
Streng algoritme
Ook de makers van de app Swipe4Work vinden het belang van diploma’s, cv’s en motivatiebrieven niet doorslaggevend meer. ”Is iemand goed? Dát willen we weten”, aldus medeoprichter Mattheus Nubé, die Swipe4Work zo laagdrempelig mogelijk heeft laten bouwen. “Bij ons hoef je alleen een vragenlijst in vullen. Of je je opleiding hebt afgemaakt vinden we minder belangrijk.” De app richt zich op 20-tot 40-jarige generalisten in de techniek, ICT, sales, marketing en financiële dienstverlening.
Voor hen ligt er een bulk werk in het verschiet. “Werkzoekenden hoeven alleen onze app te downloaden en vragen in te vullen over hun werkervaring, opleidingsniveau, soft skills, hard skills, werkgebied en persoonlijke eigenschappen. Met hun ingevulde profiel zorgen wij binnen 5 minuten voor een select aantal gerichte vacatures. Onze aanpak werkt. Wekelijks downloaden 500 tot 1.000 mensen de app. Ook degenen die aan geen enkele kwalificatie voldoen zijn welkom.”
Meer werkplezier
De grote vraag is waarom zoveel bedrijven nog steeds op zoek zijn naar het schaap met vijf poten? De Vries: “Veel partijen houden tegen beter weten in vast aan het oude vertrouwde. Om het echt anders te doen, moeten meerdere mensen in een organisatie op één lijn komen: de directeur, hiring manager, HR-manager en recruiter. Er is lef nodig om dat te veranderen. Het is makkelijker om de krappe arbeidsmarkt de schuld te geven dan risico’s te nemen.”
De echte oplossing ligt volgens De Vries bij sturing vanuit de organisatie. Hij licht toe: “Als er minder nadruk ligt op aanwezigheid en meer op resultaat, zie je dat werknemers meer vrijheid ervaren om hun werk op een manier te organiseren die bij hen past. Dit leidt vaak tot een hogere productiviteit, meer werkplezier en een betere balans tussen werk en privé. Bedrijven die sturen op resultaten in plaats van op aanwezigheid, creëren een cultuur van vertrouwen en verantwoordelijkheid. Dat is niet alleen aantrekkelijk voor jong talent, maar draagt ook bij aan het behoud van ervaren medewerkers.”
Gemiste kansen
Bijna 7 op de 10 HR-professionals ondervinden problemen bij het werven van nieuwe medewerkers volgens het HR-Trendonderzoek 2025 van adviesbureau Berenschot onder 1000 professionals. Kunstmatige intelligentie (AI), robotisering, digitalisering en de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen een uitweg bieden uit de personeelskrapte, maar worden in de praktijk onvoldoende benut.
De uitdagingen zijn het grootst in de ICT, techniek, onderhoudsbranche en bij productiebedrijven. Hans van der Spek, manager Mens & Organisatie van Berenschot, stelt dat bedrijven die zich verder willen ontwikkelen innovatieve oplossingen moeten overwegen: “Als je blijft doen wat je altijd deed, krijg je niet meer wat je altijd kreeg.”
Van der Spek ziet in de praktijk best wel mogelijkheden met nieuwe technologie, zoals de metsel robot in de bouw, QR-codes in de horeca en apps voor het plaatsen van bestellingen. Ook binnen administratieve processen kunnen routinematige handelingen door intelligente software worden overgenomen. Daarnaast wijst hij op de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt: “Deze optie wordt vaak over het hoofd gezien of te ingewikkeld gevonden. Traditioneel denken zit de oplossing van het personeelstekort in de weg. Als werk anders wordt ingericht, is er veel mogelijk.”
Open hiring
Open hiring werd in 2019 in Nederland geïntroduceerd door de Start Foundation en lijkt succesvol.
Volgens de Start Foundation is open hiring een uitkomst om duurzaam gevonden te worden door nieuwe medewerkers. Wie wil en kan werken, kan aan de slag. Zonder sollicitatiegesprek, zonder brief, zonder vragen.
Volgens het CBS telde Nederland in het derde kwartaal van 2024 maar liefst 183.000 mensen die niet zochten naar een baan, maar wel meteen zouden kunnen beginnen. Dit ‘onbenut arbeidspotentieel’ staat aan de zijlijn vanwege vooroordelen, ontbrekende diploma’s, angst voor sollicitatiegesprekken of problemen bij het schrijven van brieven. Met open hiring kan dit potentieel worden aangeboord. Volgens Start
Foundation hebben al meer dan 150 werkgevers vacatures ingevuld met open hiring, van UWV tot McDonalds en van Pantein Zorggroep tot Pol
Infratechniek.









