De meeste veevoederbedrijven proberen hun transport zo duurzaam mogelijk te maken, ook in België. Voor de kleinere bedrijven, en die zijn er nog altijd veel in België, is dit niet zo vanzelfsprekend. Er zijn bedrijven die langs een waterweg liggen, maar niets via het water vervoeren omdat de volumes aan grondstoffen te klein of te gediversifieerd zijn.

Bedrijven als Depré Group, Leievoeders, en Danis, dat onder meer sojabonen voor verwerking bij Danis Soy&More vanuit Antwerpen aanvoert per schip, doen dat wel. Een grote uitdaging is ook de optimalisatie van het vervoer van afgewerkte voeders naar de veehouders. De grote drie – Arvesta, Agrifirm-Quartes en Vanden Avenne Ooigem – zetten sterk in op die optimalisatie.

Vanden Avenne-Ooigem voert 55 procent van de grondstoffen aan via waterwegen.

Arvesta: inzet op lokale grondstoffen

“Duurzaamheid is voor ons zeer belangrijk”, zegt Dirk Van Thielen, directeur Animal Nutrition bij Arvesta, veruit het belangrijkste veevoederbedrijf van België. “Wij werken maximaal met lokale grondstoffen, waardoor we het transport verminderen. Precies daarom hebben we voor lokale partners gekozen. Het is een doelbewust beleid. De grondstof is misschien soms wat duurder, maar het transport is goedkoper”, aldus Van Thielen.

“Wij halen onze mais uit Vlaanderen, Wallonië en Noord-Frankrijk”, verduidelijkt Patrick Boone, die verantwoordelijk is voor de aankoop van grondstoffen bij Animal Nutrition. “Bijproducten zoals tarwezemelen komen uit Aalst en Noord-Frankrijk. Van al onze grondstoffen komt 65 à 70 procent van dichtbij, op maximaal 250 km. Koolzaadschroot en zonnebloemschroot komen vanuit Antwerpen, Gent of Amsterdam.”

Vervoer over water of per spoor

“Van alle grondstoffen wordt minstens 50 procent naar onze vijf productielocaties via waterwegen aangevoerd”, zegt Van Thielen. “In 2022 was dat zelfs 52 procent. Dat is een kwestie van duurzaamheid, maar ook van efficiëntie. Op waterwegen sta je soms wel voor uitdagingen, zoals schepen die geblokkeerd worden door bijvoorbeeld hoogwater. Daar moet je creatief mee omspringen. Sinds de Oekraïne-crisis bekijken we bijvoorbeeld meer actief de mogelijkheid om weer grondstoffen per trein aan te voeren.

Hier werden de laatste 15 maanden al enige successen geboekt. Dat is duurzaam, want één trein vervoert evenveel vracht als 75 vrachtwagens. Treinen worden gelost in Gent en vanuit die haven of een ander overslagpunt worden de goederen dan per binnenschip naar de productielocaties vervoerd”, aldus Van Thielen. Boone: “De overige grondstoffen die we met vrachtwagens moeten vervoeren, organiseren we zelf, om het zo duurzaam mogelijk te laten gebeuren.

We werken met een twintigtal transporteurs en kijken bij de keuze naar het belang dat onze partner hecht aan duurzaamheid en/of in welke mate men erin wil investeren. Het gaat daarbij onder meer over de keuze van de brandstof, met een voorkeur voor biodiesel of LNG.”

Daarnaast wordt er volgens Boone op toegezien dat er zo weinig mogelijk ‘lege’ kilometers zijn. “Zo wordt er bij belevering van ons Frans/Waals handelarennet maximaal ingezet om in retourvracht granen te brengen naar de fabrieken.”

Efficiënt rijden en beleveren

Verder wordt ook het transport van de afgewerkte producten bij Arvesta geoptimaliseerd richting duurzaamheid. Vanuit de vijf productielocaties worden – volgens specialisatie – de veehouders van zo dichtbij mogelijk beleverd. “We proberen zo weinig mogelijk kilometers per afgeleverde ton te rijden”, zegt Van Thielen. “We beperken leegrijden en proberen de vrachtwagens zo vol mogelijk te laten rijden. Bij bulk is dat zo dicht mogelijk bij de 28 ton. Dat geldt ook voor zakgoed. Daarvoor schakelen we onze distributiecentra in Willebroek en Wilsele in. Wij zijn erin geslaagd de vrachtwagens voor 7,8 procent meer te vullen.”

‘We werken maximaal met lokale grondstoffen, waardoor we het transport verminderen’

Sinds enige tijd werkt Arvesta ook met silosensoren bij de klanten-veehouders. “Dat maakt het mogelijk de stand in de silo’s te volgen, zodat men weet wanneer ze best worden aangevuld. Dat maakt meteen een efficiëntere transportplanning mogelijk.”

Agrifirm-Quartes werkt met vijzelwagens om aanvoer van granen met belevering van klanten te combineren.

Agrifirm-Quartes: bijdragen aan CO2-reductie

Bij Agrifirm-Quartes zijn ze door de overname van Quartes en de aanpassing van de fabrieken nog volop met optimalisatie bezig . Supply chain manager Tom Lamyns: “Wij proberen zoveel mogelijk grondstoffen via het water aan te voeren. We zijn trouwens bezig met een testcase van binnenscheepvaart met ammonniak als brandstof. Maar alles aanvoeren via het water kan niet. Dat gaat wel voor grondstoffen die worden aangevoerd via de havens van Antwerpen en Rotterdam. Veel granen komen echter uit de Elzas en Noord-Frankijk. Wat we wel doen is vrachtwagens die uitrijden laten terugkeren met granen.”

Daarnaast werkt Agrifirm-Quartes aan de optimalistie van het beleveringstransport van klanten-veehouders. “Bij de beladingsgraad willen we de capaciteit maximaal benutten. Daarom proberen wij meer te transporteren met vijzelwagens of open vrachtwagens die van boven geladen of gelost worden met een vijzel”, aldus Lamyns. Hij wijst erop dat ze nog deze maand zullen beschikken over een nieuwe planningtool om routeoptimalisatie te doen op afstanden. “In alle transportcontracten – wij werken met derde transporteurs – vragen we gebruik te maken van zoveel mogelijk duurzaam transport.”

CO2-vrij in 2036

De toekomstvisie op transport bij Agrifirm-Quartes heeft vooral met energie te maken. “Tegen 2036 willen we onze energie CO2-vrij hebben, met diezelfde insteek willen wij ook op gebied van transport streven naar CO2-vrij”, zegt Tom. Bij zusterbedrijf Bonda, dat zijn eigen transport verzorgt, is men begonnen met twee elektrische vrachtwagens. “Je moet natuurlijk kijken naar de reikwijdtte van de batterijen. Vandaag is dat tussen 280 en 380 km, maar dat wordt waarschijnlijk meer.

De batterij geeft ook meer gewicht aan de vrachtwagen en zo kan men minder volume laden. We zien het wel als een oplossing om van fossiele brandstoffen weg te komen. De CO2 -reductie is voor ons alleszins een zeer belangrijk doelstelling. Daaraan willen we absoluut onze steen bijdragen.”

‘Wat we wel doen is vrachtwagens die uitrijden laten terugkeren met granen’

Vanden Avenne-Ooigem: grondstoffen via water “Onze beide fabrieken in Ooigem en Floreffe liggen aan een waterweg. Wij slagen er dan ook in 55 procent van onze grondstoffen aan te voeren via het water”, zegt Thomas Vanden Avenne , CEO van Vanden Avenne-Ooigem. “In het kader van de verduurzaming en het ESG-beleid (Ecologic, Social, Government – red.) zou het wel eens kunnen dat de banken in de toekomst eisen dat alle grondstoffen moeten worden aangevoerd via water wegen”, merkt Thomas op.

“Daarnaast wordt de belevering van granen aan onze Waalse productie-eenheid verzorgd door onze partner S.C.A.M. Die verzamelt granen bij haar lokale coöperanten en brengt ze naar ‘Les Silos de Floreffe’. Dit grote depot bevindt zich naast en is verbonden met onze fabriek.”

“Het vervoer naar de klanten-veehouders toe proberen wij zoveel mogelijk te optimaliseren vanuit onze twee productiecentra en dus zo weinig mogelijk leeg te rijden. Voor Nederlandse klanten gebruiken wij internationaal transport, dat geladen naar hier komt en geladen terug naar de klanten rijdt. Duurzaam transport rendeert ook.”

Deel dit artikel

Jef Verhaeren