Voor huisdiereigenaren zijn er veel producten op de markt met een bewuste marketingstrategie rondom geur. Eén categorie omvat afweermiddelen: sterk gearomatiseerde oplossingen die moeten voorkomen dat dieren bepaalde gebieden naderen en onderzoeken. Een tweede categorie zijn producten die juist prettig en aangenaam ruiken. Omdat er weinig literatuurgegevens zijn over favoriete voorkeuren van honden voor aroma’s, hebben Kokoci ska en haar collega’s in 2022 een studie gepubliceerd om de reacties van honden te onderzoeken op geurstoffen.
Honden hebben een bijzonder gevoelige reukzin. Om die reden kunnen sterke reukstoffen erg intens zijn. Cosmetische producten voor honden bevatten vaak sterke geurstoffen die vooral zijn ontwikkeld om hun baasjes tevreden te stellen. Een geurstof die honden zelf kiezen voor bijvoorbeeld hun vacht, verschilt nogal van de aangeboden cosmetische geurstoffen. Vaak kiezen honden een meer intense geur, van dieren afgeleid, zoals die van feces of van een karkas. Mens en dier hebben dus andere favoriete geuren. Het doel van de studie was het onderzoeken van de reacties van honden op geselecteerde stoffen.
Uitdaging
Geur speelt een enorm belangrijke rol in het leven van de hond. Inzicht in hun perceptie van geurcommunicatie is daarom een belangrijke stap om te begrijpen hoe zij deze wereld ervaren. Bij honden is het geurorgaan complex, wat maakt dat zij meer geuren kunnen detecteren en herkennen op basis van het aantal geurreceptoren alleen, stellen de auteurs. Ook stellen zij dat honden hun keuzes voor geuren maken op basis van een analyse van zowel een herinnering als een voorkeur. Daarmee is het eenduidig bepalen van een voorkeur voor bepaalde geuren door dieren in wetenschappelijk onderzoek een behoorlijke uitdaging.
Geurmonsters
Het experiment maakte gebruik van 14 volwassen honden, 10 vrouwelijk en 4 mannelijk, van verschillende rassen, grootten en leeftijden (1-14 jaren). De gebruikte rassen waren de Poolse Jachtspaniel, Bearded Collie, Beagle, Tibetaanse Terriër, Shih tzu en een gemengd ras.
De honden werden blootgesteld aan 33 geurmonsters: een neutraal monster van zuiver dipropyleen glycol (negatieve controle) en 32 monsters (zie kader) met dipropyleen glycol, aangevuld met een specifieke geurolie. Twee van deze geuroliën waren een extract van vlees en castoreum (bevergeil), populaire geuren dus, die als positieve controle werden gebruikt. Dipropyleen glycol is een kleurloze vloeistof met een lichte geur. Het wordt veel gebruikt in shampoos voor honden, werkt niet irriterend op huid of ogen en veroorzaakt geen allergene huidreacties. Om die reden is het als middel gebruikt om in dit experiment geuren te fixeren.
Proefruimte
Zowel attractieve als niet-attractieve geuren (voedsel- en niet-voedsel-gerelateerd) werden in de studie meegenomen, ook bijvoorbeeld citrus, dat in eerdere studies wel eens als negatief werd aangemerkt. Elke hond kende een aantal proefdagen, waarop elke dag 20 geuren op 4 verschillende plaatsen (zones) werden aangeboden en waarbij elke geur 4 maal langskwam.
De honden werden aangelijnd naar de – geventileerde – experimentele ruimte gebracht door hun begeleider, die stopte bij de ingang en liet de hond vrij. De hond kon vrij rondwandelen en kon vervolgens de 4 zones onderzoeken in de ruimte gedurende 30 seconden. Alle bewegingen en het gedrag werden vastgelegd en geanalyseerd met behulp van 5 camera’s, waardoor het mogelijk was de meest attractieve geuren te bepalen. Na elke 30 seconden kon de hond vrij rondlopen in de buitenlucht. De proefruimte werd voor een volgende hond tweemaal met water schoongemaakt.
Camera’s
De vraag is natuurlijk hoe verschillen tussen de uiteenlopende geuren kunnen worden opgemerkt en geanalyseerd door het onderzoeksteam. De onderzoekers hebben verschillende manieren van observaties gebruikt, allen op basis van cameragebruik. Waarbij ze onder meer keken naar: de positie van de kop van de hond, tijdsduur van het verblijf in de geuromgeving, voorkeur van de hond relatief ten opzichte van de controlegeur.
Voorkeuren
Honden blijken wel degelijk voorkeuren te hebben. Bij sommige geuren zagen de onderzoekers dat honden langere periodes in deze zone verbleven, duidelijk langer dan bij andere geuren. Met name de geuren van vlees en castoreum werden duidelijk opgemerkt door de honden en zijn dus – zoals verwacht – zeer attractief. Daarna volgen volgens de auteur geuren als lavendel, bosbes, pepermunt, mandarijn, linalool en rozenolie.
Er waren ook geuren die gewoon neutraal bleken voor de honden of die honden vermijden, zoals linalylacetaat. Interessant was dat een geur als citronellol voor mensen een rozengeur heeft, geranium een roos/muntgeur en globalide een imitatie van muskusgeur. De menselijke neus blijkt echter veel gemakkelijker te misleiden dan die van een hond. Honden maakten wel degelijk onderscheid tussen deze geuren.
De conclusies van de auteurs lijken niet helemaal overeen te komen met de gegevens uit de tabellen van de publicatie. Zo kan er uit de tabellen niet hard worden geconcludeerd dat pepermunt, roos en bosbes aantrekkelijke geuren zijn voor honden. Daarom is de auteurs om een reactie gevraagd, waarop ze helaas niet hebben gereageerd. Referenties zijn op te vragen bij de redactie.
Geurstoffen gebruikt in het experiment
Pepermunt olie, bosbes K756, isobornylacetaat, vetiver olie, linalool, citronellol, salie olie, muskus MC4, linalylacetaat, meloen C186, mandarijn olie, benzaldehyde, globalide, rozenhoutolie, sandelhoutolie, sinaasappelolie, rozenolie, limoenolie, beta-pineen, lavendinolie, aardbei K814, eugenol, lavendelolie, basilicumolie, framboos K840, amber, beta-jojon, braambes D761/G, geraniumolie AT018 en muskus T. Ten slotte waren er als positieve controle de geuren van vlees en castoreum.








