Kerstmis is een tijd van samenkomen en bezinning. Terwijl wij genieten van de overvloed, is het goed om stil te staan bij de impact die onze feestelijkheden hebben. Zeker nu de trend van circulariteit steeds belangrijker wordt.
Circulariteit draait om het sluiten van de kringloop: verminderen van afval, hergebruiken van grondstoffen en maximaliseren van de waarde van producten. Hoe ga je dit doen? De start van vele dillema’s. Versieren we ons huis met een kunstkerstboom die ons gehele leven mee kan of kopen we ieder jaar een echte? Met of zonder kluit? Eet de kat of hond mee van de kerstmaaltijd? Of gaat het overschot de GFT-bak in en kopen we speciaal petfood voor deze gelegenheid?
Als ik een (openlucht)museum bezoek, besef ik hoe circulair mensen vroeger leefden. Ze noemden dat zelfvoorzienend en besteedden alle hun toegemeten tijd aan telen, oogsten, conserveren van voedsel, verzamelen van hout voor het vuur in huis en bouwen van hun veelal kleine onderkomens. De producten die niet werden gebruikt, werden verkocht en beschikbare tijd als dagloner elders ten gelde gemaakt. Het hiermee verdiende geld werd besteed aan zaken die men niet zelf kon maken.
Het was een tijd dat het dier integraal onderdeel was van de voedselvoorziening: een koe die het grasland in de lager gelegen gebieden tot lokale melk maakte, toentertijd de belangrijkste eiwitbron voor mensen. Heide voor beweiding van schapen en strooisel in de schaapskooi, voor de productie van mest om de kleine akkers vruchtbaar te maken. Met als gevolg dat de heidegronden zo schraal werden dat zandverstuivingen ontstonden door overbegrazing.
Circulariteit begint bij ons zelf. Vroeger gedreven door schaarste en overlevingsdrang. Nu gevoed door overlevingsdrang en overvloed.
Innovatie heeft de schaarste veranderd in overvloed en welvaart met een breed voedingspakket. Innovatie heeft ook de zandverstuivingen beheersbaar gemaakt. Laten we innovatie omarmen om onze verworvenheden te behouden en het dier een plek geven om ons voedselsysteem circulair te houden. Net als vroeger brengen landbouwhuisdieren co-producten en voor mensen ongeschikt voedsel tot waarde. Voedingsmiddelen die wij hoog waarderen.







