Het gebruik van goede grondstoffen in het rantsoen is belangrijk, met ruwvoer als basis.
Freddie Vriend is algemeen directeur bij VisscherHolland. “We zijn al meer dan 75 jaar gespecialiseerd in ruwvoer. In al die jaren hebben we steeds meer kennis uit de praktijk vergaard, zodat we weten hoe we het meeste uit ruwvoer kunnen halen.” Nadat er vanuit melkveehouders ontevreden geluiden kwamen over de droogstandsperiode bij koeien, besloot Vriend in 2010 tot de oprichting van TheTransitionCompany (TTC). Deze divisie valt onder VisscherHolland, net als het in 2015 opgerichte Feedvision.
Droogstandsrantsoen
Zo’n vijftien jaar geleden zag Vriend dat melkveehouders niet tevreden waren over de droogstandsperiode. “We zien in de praktijk dat deze fase niet altijd even goed wordt doorlopen. Dit kan grote gevolgen hebben, denk aan baarmoederontsteking, leververvetting en ketose. Al deze transitieziekten kosten uiteindelijk piekmelk en dus melkproductie gedurende de hele lactatie. Om dit te voorkomen, is een droogstandsrantsoen met een hoge drogestofopname onmisbaar.”
TTC adviseert haar klanten een drogestofopname van minimaal 14 kilogram per koe per dag. “Vlak voor het kalven daalt de drogestofopname drastisch”, legt Vriend uit. “De kunst is om deze daling zoveel mogelijk te beperken. Iedere kilo die de koe voor het afkalven extra blijft vreten, zal ze ná het afkalven ook extra vreten.”
Hoge voeropname essentieel
Een hoge voeropname in de droogstand is essentieel voor een gezonde start van de lactatie. “We adviseren voor droogstandsrantsoenen een VEM van 800 tot 850 per kilogram drogestof. Daarnaast heeft de koe behoefte aan ongeveer 2 kilogram ruw eiwit per dag. Verder is het belangrijk om een negatief kation-anionverschil te hanteren. Dit om de calciumstofwisseling actief te houden gedurende de gehele droogstand. Op deze manier heeft de koe rondom het kalven genoeg calcium beschikbaar en voorkomen we daar problemen als melkziekte en nageboorteproblemen mee.”
Om koeien goed door de transitieperiode heen te leiden ontwikkelde TTC het product HappyCowDry. Dit biedt volgens Vriend alle mineralen en elementen voor de droogstand in slechts één zak, waardoor het eenvoudig en direct toepasbaar is in het droogstandsrantsoen. “Dankzij de bestanddelen wordt een hogere en efficiëntere melkproductie bereikt door meer drogestofopname en een betere penswerking.”
Internationale kennisdeling
TTC werkt samen met specialisten in binnen- en buitenland aan de ontwikkeling van producten die ervoor moeten zorgen dat de koe zo optimaal mogelijk presteert en gezond blijft. Openstaan voor nieuwe ontwikkelingen en gebruikmaken van het internationale netwerk zijn hierin belangrijk volgens Vriend. “Wij werken anders dan de meeste bedrijven. Wanneer we een nieuw product willen omarmen beginnen we bij de melkveehouder op het erf en kijken tegen welke problemen hij aanloopt.
Daarna gaan we met een team van specialisten kijken hoe we het probleem op denken te lossen en testen dat vervolgens uitgebreid bij meerdere bedrijven. Wij houden van hands on, hoe werkt het in de praktijk? Natuurlijk zijn data belangrijk en maken wij daarvan ook gebruik bij productontwikkeling, maar we gaan niet direct naar Wageningen of Lelystad.”
“En ja, natuurlijk zit er ook wel eens miskleun bij, dat iets niet werkt, maar dan weten we dat ook weer. Echter, door de opgedane kennis in de afgelopen jaren weten we veel over wat bepaalde ingrediënten met het dier doen, en komt het minder vaak voor dat iets anders werkt dan wij vooraf hadden bedacht”, aldus Vriend.
Internationaal afzetgebied
De producten die na een uitgebreide testperiode de markt op gaan, worden voor de helft afgezet bij Nederlandse melkveehouders. De andere helft gaat de grens over naar andere Europese landen en Noord-Amerika. “We hebben ook een vestiging in Canada, waar ook specialisten zitten. De omstandigheden daar zijn anders dan in Europa, maar de kennis die we daar opdoen is nuttig om toe te passen bij productontwikkeling. Ik geloof erg in kennisdeling, en luisteren naar wat mensen uit de praktijk te vertellen hebben.”
‘Iedere kilo die de koe voor het afkalven extra blijft vreten, zal ze ná het afkalven ook extra vreten’
Efficiënt inkuilen
Naast de ontwikkelingen en verkoop van additieven kijken TTC-specialisten ook naar de algehele bedrijfsprocessen op het bedrijf. Een voorbeeld daarvan is het inkuilen van gras of mais. Doe je dat op het juiste moment en bevat het een drogestofpercentage van tussen de 30 en 35 procent, dan haal je er de meeste eiwitten uit en heeft het de hoogste voederwaarde. In de pens van de koe worden nattere kuilen bovendien gemakkelijker en sneller verteerd dan een drogere kuil.
Het is zonde als er eiwitten verloren gaan of als je gras kan weggooien omdat de smakelijkheid verloren is gegaan. Overigens heb ik wel discussie met andere partijen over hoe hoog het ideale percentage drogestof in kuil moet zijn. Vaak wordt nog gerekend met een drogestofpercentage van 40 tot 45 procent. Dat is in mijn optiek onbegrijpelijk, omdat je daarmee de voederwaarde deels teniet doet.
Doodzonde.” Volgens Vriend is Nederland qua voerefficiënte inmiddels bijna voorbijgestreefd door landen als Polen en Denemarken. “In Polen is de drive anders dan hier. Ze hebben daar bijvoorbeeld grotere stallen en staan meer open voor nieuwe ontwikkelingen. Recent was ik in Denemarken, de opbrengst per koe per jaar is daar 11.700 liter, tegenover 9600 hier. Waarin het verschil zit? Goede vraag, het gebruik van goede grondstoffen in het rantsoen is belangrijk, met ruwvoer als basis.”
Freddie Vriend is algemeen directeur bij VisscherHolland en oprichter van TheTransitionCompany.
Eiwitefficiëntie
Een veelbesproken onderwerp in de diervoedersector is eiwitefficiëntie. TTC ontwikkelde hiervoor het voederadditief Protivity. “Dit is een combinatie van kruiden, etherische oliën en aminozuren. Deze combinatie zorgt ervoor dat de pensfermentatie efficiënter wordt, waardoor met name de eiwitefficiëntie toeneemt. Hierdoor kan de totale hoeveelheid eiwit en het eiwitpercentage in het rantsoen omlaag, met behoud van de melkproductie, melkeiwit en de diergezondheid”, verklaart Vriend.
Praktijkproeven laten volgens de directeur zien dat door de toevoeging van Protivity aan het rantsoen een aanzienlijke eiwitbesparing in het rantsoen mogelijk is. Zonder dat dit ten koste gaat van de melkproductie, melkeiwit en de diergezondheid. “Met dit product is een besparing tot 1 kilogram soja per koe per dag mogelijk. Dat zijn op jaarbasis heel veel vrachtwagens.”
Vaak wordt bij kuilen nog gerekend met een drogestofpercentage van 40 tot 45 procent. Dat is volgens Freddie Vriend onbegrijpelijk, omdat je daarmee de voederwaarde deels teniet doet.
‘Dat is in mijn optiek onbegrijpelijk omdat je daarmee de voederwaarde deels teniet doet. Doodzonde’
Andere uitdagingen
Op het gebied van klimaat en duurzaamheid kijkt TTC bijvoorbeeld heel praktisch naar de wijze van verpakken. “Kunnen we een product ook in 1 big bag aanleveren in plaats van in allemaal losse zakken? Recyclebare landbouwfolies en natuurlijke producten zonder toepassing van chemie, zijn producten die wij altijd al in ons assortiment hebben gehad. Daardoor zijn duurzaamheid en rekening houden met ons (leef)klimaat, in onze bedrijfsfilosofie ongemerkt al verweven, al lang voordat het een maatschappelijk thema werd.
Voor wat betreft de toekomst blijft TTC producten ontwikkelen voor de melkveehouderij. “We willen nog dichter bij de melkveehouder komen te staan. Ik verwacht de komende jaren dat er nieuwe ingrediënten voor de additieven bijkomen. Dus we zullen de komende jaren nog weer meer nieuwe kennis opdoen. De focus is al verplaatst naar meer plantaardige en natuurlijke grondstoffen. Die trend zet zich de komende jaren door. Ondanks de verwachte krimp in de landbouw zal de melkveehouderij altijd blijven bestaan. Is het niet in Nederland, dan wel in het buitenland.”
Zo’n vijftien jaar geleden leidde onvrede bij melkveehouders over de droogstandsperiode tot de oprichting van TheTransitionCompany (TTC).












