“BFA-leden kiezen resoluut voor innovatie en verduurzaming”, zegt managing director Katrien D’hooghe.

De stemming tijdens de algemene jaarvergadering van BFA vorige maand was positief. 2024 was een goed jaar voor de boeren. Na een terugval in 2023 kende de diervoedersector in 2024 opnieuw groei. De productie van Belgische BFA-leden steeg met 3,3 procent tot 6,7 miljoen ton opzichte van 2023. Dit is voornamelijk te danken danken aan een gedeeltelijk herstel van de varkensvoederproductie, die steeg met 4 procent na meerdere jaren van daling.

De productie van pluimvee- en rundveevoeders kende een bescheiden maar consistente groei met respectievelijk 2 procent en 1 procent. De sterkste stijging was er in de productie van het segment diverse voeders. Die steeg met 10 procent door een opvallende groei in petfood en paardenvoeders (Figuur 1). De onweerswolken die als een zwaard van Damocles boven de sector hangen, werden echter wel realistisch onder ogen gezien.

Lagere sectoromzet

De sectoromzet daalde met 3 procent tot 6,3 miljard euro. Deze daling is volgens managing director Katrien D’hooghe vooral toe te schrijven aan de lagere grondstofprijzen na de uitzonderlijke marktpieken van 2022–2023. De Belgische veevoedersector blijft ondanks overnames en fusies vrij kleinschalig. 2 procent van de Belgische BFA-leden zijn goed voor 24 procent van de productie, 8 procent van de Belgische BFA-leden produceren meer dan 200.000 ton en zijn goed voor 53 procent van de productie en 71 procent van de Belgische BFA-leden produceren samen slechts 16 procent van de totale productie.

Met deze productieresultaten blijft België op de zevende plaats staan inzake diervoederproductie in de EU. De verdeling over diersoorten is wel anders dan die voor de EU, waar de varkensvoeder,- pluimveevoeder- en rundveevoederproductie ongeveer elk een derde vertegenwoordigen. In

België is varkensvoeder goed voor de helft (49 procent) van de productie.

Grondstoffengebruik

D’hooghe wees erop dat de Belgische veevoedersector 7,32 miljoen ton grondstoffen gebruikt. Daarvan zijn 46 procent granen, 21 procent bijproducten van oliehoudende zaden (waarvan de helft soja) en eveneens 21 procent van natte en droge verwerking van granen (bijproducten voedingsindustrie en biobrandstoffen).

Positieve geluiden

Voeding en vlees worden volgens BFA-voorzitter Rik Vandeputte weer gewaardeerd door de consument. “We zijn opnieuw getuige van een kantelpunt. Voeding is niet ‘duur’, het is gewoon en terecht iets duurder geworden. Onze klanten – de veehouders – krijgen eindelijk betaald voor hun werk”, sprak hij tijdens de algemene jaarvergadering van BFA. Hij stak niet weg dat ook de veevoederbedrijven zo een graantje kunnen meepikken.

Uit de landbouwconjunctuurenquête van het Vlaams Agentschap Landbouw en Visserij blijkt ook dat de conjunctuur goed zit. “Het vertrouwen bij onze landbouwers zit op het hoogste niveau sinds 2017. Dat is toch opmerkelijk. De boerenprotesten van begin 2024 liggen echt nog niet zo ver achter ons. Zo veerkrachtig zijn onze boeren dus. Landbouwers geloven opnieuw in hun bedrijf én in de toekomst van de sector. Dit positivisme zien we ook terug in de productiecijfers van BFA. In 2024 verkochten we samen 4,8 procent meer voer dan het jaar daarvoor”, aldus Vandeputte.

Geopolitieke ontwikkelingen

Vandeputte stond stil bij de wereld rondom ons, die razendsnel verandert. “De Amerikaanse president ontketent zelfs een ware handelsoorlog. Ook de toenemende beleidsdruk en de impact van milieu- en duurzaamheidsregels zetten de veestapel in België verder onder druk”, zegt hij. D’hooghe: “De combinatie van geopolitieke instabiliteit, wijzigende handelsstromen en bijkomende Europese verplichtingen zet de bevoorradingszekerheid van essentiële grondstoffen onder druk. Dit verhoogt de nood aan robuuste, duurzame toeleveringsketens, stabiele handelsrelaties en een beleid dat ruimte laat voor een ecologisch en economisch duurzame voedselproductie.”

Figuur 1. Evolutie van de productie van Belgische BFA-leden per diersoort.

Handelsoorlog

Wat de tarievenoorlog betreft zal er volgens D’hooghe zeker impact zijn, maar die is nog moeilijk in te schatten. “De EU heeft voorlopig antidumpingrechten van gemiddeld meer dan 70 procent opgelegd op lysine-importen uit China omdat de productie daar wordt gesubsidieerd. De prijzen in de EU stijgen daardoor aanzienlijk, wat onvoorziene negatieve effecten heeft voor de diervoedersector.” Lysine is een essentieel aminozuur voor veevoeding. China produceert 70 procent van de wereldwijd gebruikte lysine.

De EU importeert 60 tot 80 procent van haar lysinebehoefte uit China. Gezien het inzetten op laag eiwit, bevatten Belgische voeders dubbel zoveel lysine dan die van andere lidstaten. Samen met FEFAC dringt BFA er dan ook op aan de Europese productie van synthetische aminozuren te stimuleren en de gmo-wetgeving aan te passen.

‘Onze klanten – de veehouders – krijgen eindelijk betaald voor hun werk’

Duurzaamheidsissues

Ook de CSRD-richtlijn (Corporate Sustainability Reporting Directive), die de Europese ondernemingen verplicht om alle relevante ESG-thema’s (Environment, Social, Governance) transparant en gedetailleerd in kaart te brengen, weegt op de veevoedersector. Al zijn de regels hieromtrent wel uitgesteld en versoepeld. BFA ondersteunt haar leden bij het uitwerken van de duurzaamheidsverslaggeving. Ook de verplichtingen door de EUDR-ontbossingswet zijn lastig uitvoerbaar, volgens D’hooghe. “In functie van duurzame soja is wat de Belgische sector doet met de sojacertificaten veel meer dan ontbossing tegengaan.”

Verder verduurzamen

“In deze uitdagende context kiezen BFA-leden resoluut voor innovatie en verduurzaming”, zegt D’hooghe. Dit vertaalt zich in concrete keuzes en investeringen op verschillende niveaus binnen de keten. Via digitalisering, levenscyclusanalyses (LCA) en investeringen in energie-efficiëntie streven producenten naar een lagere ecologische voetafdruk en verhoogde operationele veerkracht. Wat de klimaatimpact betreft, werkt BFA mee als partner aan heel wat initiatieven. Ook wat betreft de uitfasering van antibiotica via gemedicineerde voeders tegen eind 2026 ligt de sector voor op schema. Daarnaast ondersteunt BFA heel wat onderzoeksprojecten rondom emissiereductie, implementatie van circulaire grondstoffen en optimale eiwitvoorziening in varkensvoeders.

Crisis benutten

“Crisissen brengen beweging”, zegt Vandeputte. Ook deze crisis mogen we volgens de BFA-voorzitter niet onbenut laten. “Laat ons er iets goeds uit halen, niet door met de vinger te wijzen, maar door mee aan tafel te schuiven. Laten we ook onze sterktes niet uit het oog verliezen. Als we in iets uitblinken is het wel voedselveiligheid. Het is ons visitekaartje, we moeten alert blijven.”

Deel dit artikel

Jef Verhaeren