In de eerste weken na de geboorte van de big maken het darmkanaal, het darmmicrobioom en het immuunsysteem nog een flinke ontwikkeling door. Een goed verloop van deze ontwikkelingen legt de basis voor een goede gezondheid en productiviteit op latere leeftijd. Zeugenmelk bevat diverse bioactieve componenten (hormonen, groeifactoren, immuuncellen, antimicrobiële componenten en gunstige bacteriën) die de ontwikkeling van een gezond en functioneel maagdarmkanaal bij de biggen bevorderen. Door de toenemende toomgrootte in de varkenshouderij heeft de zeug vaak moeite om al haar biggen te voorzien van voldoende biest en melk om te voldoen aan de energie- en nutriëntenbehoeften van de biggen.

De basis voor gezonde en productieve vleesvarkens wordt gelegd in de eerste weken na de geboorte.

Zoogperiode

Tijdens de zoogperiode ondersteunt verstrekking van melksupplementen en/of vast voer de ontwikkeling van de biggen. Dit gebeurt door het bieden van nutriënten ter aanvulling van biest en zeugenmelk, maar ook door het moduleren van de darmontwikkeling en -microbiota door toevoeging van functionele ingrediënten. Het bijvoeren van biggen met vloeibare en/of vaste voeders is dan ook aan te raden.

Voorbeelden van functionele ingrediënten zijn probiotica, prebiotica, oplosbare en onoplosbare vezelfracties, middenlangketenige vetzuren, kortketenige vetzuren (boterzuur) en specifieke aminozuren (glutamine) die de ontwikkeling van de biggen ondersteunen.

Rondom spenen

Het aanbieden van vloeibare en/of vaste voeders rondom spenen zorgt voor een hogere drogestofopname, waardoor de overgang bij spenen soepeler verloopt. Het is belangrijk om biggen in de eerste fase na spenen hetzelfde voer te geven als in laatste fase van de zoogperiode. Organische zuren in het speenvoer helpen om de maag-pH laag te houden. Aandacht voor de buffercapaciteit van de biggenvoergrondstoffen helpt daar ook bij. Mineralen en eiwitrijke ingrediënten hebben een hoge buffercapaciteit. Anderzijds zijn goed verteerbare eiwitbronnen in het voer van jonge biggen belangrijk om eiwitfermentatie in het maagdarmkanaal te voorkomen.

De deeltjesgrootteverdeling van biggenvoeders verdient ook aandacht: te fijn gemalen voeders zorgen voor stofvorming en kunnen maagzweren veroorzaken. Grovere deeltjes bevorderen de ontwikkeling van de maagwand, maar worden door jonge dieren minder goed verteerd. Meer structuur in biggenvoeders kan ook worden gerealiseerd door toevoeging van tarwestro of tarwezemelen. Dit blijkt de adhesie van E. coli aan de darmwand en het risico op speendiarree te verminderen.

Soepele overgang

De auteurs adviseren om meer onderzoek te doen naar de effecten van voeding in de zoogperiode op darmgezondheid en productieprestaties na spenen. Afstemming van voersamenstelling en voerstrategie vóór en na spenen draagt bij aan een soepele overgang van de zoogperiode naar de latere levensfases.

De basis voor gezonde en productieve vleesvarkens wordt gelegd in de eerste weken na de geboorte. In de eerste levensdagen van de big moet de focus liggen op overleving en vitaliteit, daarna kunnen nutritionele interventies bijdragen aan een gezonde ontwikkeling van het maagdarmkanaal, inclusief microbiotasamenstelling en immuunsysteem. Rondom spenen is bevorderen van de opname van vast voer de sleutel tot een soepel verlopend speenproces.

Deel dit artikel

Carolien Makkink